Raadslid stapt uit presidium na rumoer over tonen Palestijnse vlag in raadzaal

AMERSFOORT Raadslid Youssef El-Messaoudi van GroenLinks is onlangs opgestapt als raadslid van het presidium. Dat gebeurde na een incident op 15 oktober waarbij raadslid Tahsin Bülbül van DENK een Palestijnse vlag toonde in de raadzaal. De manier waarop raadsleden die lid zijn van het presidium, de agendacommissie van de gemeenteraad, daarna over de kwestie hebben gesproken, heeft geleid tot het opstappen van El-Messaoudi. Hij stelt dat er ‘iets in hem is kapotgemaakt’. Wat is er gebeurd en hoe kon het zo hoog oplopen? Een reconstructie.

door Peter de Langen 

Tijdens de actualiteitenraad op 15 oktober vraagt raadslid Tahsin Bülbül (DENK) in een emotioneel verhaal aan de burgemeester om handelend op te treden tegen mensen die Palestijnse vlaggen van muren trekken. Er worden ook bedreigingen geuit naar mensen die vlaggen hebben ophangen. Tijdens dit betoog haalt hij een Palestijnse vlag tevoorschijn om zijn argumenten kracht bij te zetten. Hij wordt direct teruggefloten door voorzitter Dirk-Joost van Hamersveld: ,,Nee, nee, dit is tegen de regels.”

Hij ontneemt het raadslid zelfs even het woord. Er ontstaat rumoer in de raadszaal en verschillende raadsleden blijken ontstemd over deze actie. In de beantwoording op de vraag van het raadslid gaat burgemeester Lucas Bolsius in op de spanningen in de samenleving en probeert de gemoederen te bedaren. Zie hier het begin van deze raadsuitzending.

Het DENK raadslid is aangedaan na de vergadering en wil vooral weten of hij terecht is teruggefloten. ,,Zijn er regels die het vertonen van een vlag verbieden?” Hij verstuurt op 4 november een mail met deze vraag met het verzoek om duidelijk te maken waar hij de fout zou zijn ingegaan.

VLAGINCIDENT BESPROKEN  

Op 12 november wordt in het presidium het zogenaamde vlagincident besproken. In het verslag van deze vergadering staat: ,,Het presidium constateert, dat er geen expliciete grond in het Reglement van Orde staat om het tonen van een vlag te verbieden. Dit neemt niet weg dat de voorzitter van de vergadering bevoegd is om in te grijpen om de orde te handhaven. De voorzitter van het presidium en de griffier zullen een terugkoppeling geven aan raadslid Bülbül. Op een later moment wordt het al dan niet toestaan van vlaggen tijdens vergaderingen geagendeerd in het presidium.” 

Wat is het presidium?
Het presidium is een soort niet-politieke agendacommissie van de gemeenteraad. De vergaderingen zijn openbaar. In dit presidium zitten ook de commissievoorzitters. Er wordt echter geen verslag gemaakt, er is alleen een besluitenlijst. In dit artikel zijn leden van het presidium bevraagd.

Dat lijkt een heldere conclusie en een duidelijk antwoord op de gestelde vraag. Het zou eigenlijk hiermee klaar kunnen zijn geweest. Maar dat blijkt niet het geval. Tijdens de behandeling van dit onderwerp, die volgens meerdere betrokkenen lang duurde, gaat de discussie niet alleen over het vlagincident zelf.

Nieuwsplein33 sprak een aantal betrokkenen en is ook in bezit van enkele brieven en e-mails. Maarten Flikkema (VVD), voorzitter van het presidium erkent, dat er ,,oneigenlijke argumenten door leden van het presidium” zijn gebruikt. Hij geeft toe dat het functioneren van raadslid Tahsin Bülbül (DENK) aan de orde gekomen. Zo komt hij volgens sommigen regelmatig te laat op de gemeenteraadsvergadering.

Artikel gaat verder onder de afbeelding. 

Tahsin Bülbül, fractievoorzitter DENK Amersfoort. - Golfbreker radio

Hans Bol, fractievoorzitter van de ChristenUnie, erkent dat dit onder andere bij hem vandaan komt. Hij vindt dat je, als raadsleden onderling, dit best ter discussie mag stellen. ,,Het functioneren van de raad is een stelsel van rechten en plichten.” Hij vindt het niet raar om dat tijdens een vergadering van het presidium te doen, ook al is het betreffende raadslid daar niet bij. Wel betreurt hij dat dit Bülbül heeft gekwetst. Beiden hebben inmiddels een gesprek gehad. Bol: ,,Het is natuurlijk nooit mijn bedoeling geweest iemand te kwetsen en iemand een slecht gevoel te geven. Ik heb sorry tegen hem gezegd.” Bülbül bevestigt dat dit gesprek heeft plaats gevonden.

‘ONEIGENLIJKE ARGUMENTEN’

Terug naar de moeizame discussie op 12 november. Raadslid el-Messaoudi wilde de discussie terug brengen naar de feitelijke vraag en had grote moeite met die ,,oneigenlijke argumenten”. Flikkema: ,,Ik vond het geen probleem dat die oneigenlijke argumenten werden ingebracht. Liever dat voor het voetlicht brengen, dan dat het onderhuids blijft spelen.”

Marjolein Perdok (D66), geeft aan een iets andere lezing te hebben. Zij erkent dat er persoonlijke opvattingen aan de orde zijn geweest, maar die zijn niet als argument gebruikt om de feitelijke vraag te beoordelen. De vraag of de voorzitter van de actualiteitenraad (Dirk-Joost van Hamersveld) de orde mocht handhaven heeft volgens haar centraal gestaan. Dat hij het argument ,,het is tegen de regels” heeft gebruikt, had niet moeten gebeuren.

Marcel Koning (ChristenUnie): ,,Tijdens het gesprek in het presidium ontstond inderdaad een discussie, die verder ging dan de feitelijke vraag. Die werd ook heftig en ergens ging het mis. De spreekwoordelijke druppel die de emmer deed overlopen.” Net als andere leden van het presidium erkent hij dat er spanningen zijn ontstaan. Hij ziet het als ,,een wake-up-call” om er met elkaar uit te blijven komen.

Over de lengte van deze discussie verschillen de actieve herinneringen. Volgens Flikkema ging het wel degelijk 90 procent van de tijd over de feitelijke vraag. Bij anderen ligt die herinnering anders. Hoe dan ook, de vergadering liep uit de hand en Youssef el-Messaoudi werd zo boos, dat hij de vergadering verliet.

Artikel gaat verder onder de afbeelding. 

Youssef el Messaoudi. (GroenLinks Amersfoort)

Op 26 november wordt opnieuw over de kwestie gesproken. Flikkema schrijft later aan Bülbül. ,,De uitkomst van de vervolg gesprekken in het presidium van 26 november is, dat het presidium constateert dat de voorzitter de vragensteller tijdens de actualiteitenraad verzocht de vlag niet verder te tonen en daarbij verwees naar regels. Hierover constateert het presidium dat in het reglement van orde van de gemeenteraad (2022) géén bepaling opgenomen is over het wel of niet tonen van een vlag, een verwijzing naar regels door de voorzitter was daarmee niet correct.”

‘OBJECTIVITEIT VERLOREN’

Inmiddels heeft Bülbül lucht gekregen van wat er gebeurd is. Hij stuurt het presidium (met een kopie aan de hele gemeenteraad) hierover op 4 december een brief. ,,Helaas bleek tijdens de behandeling van mijn klacht dat enkele presidiumleden hun objectiviteit verloren. In plaats van een inhoudelijke beoordeling op basis van het Reglement van Orde, werd de discussie gedomineerd door persoonlijke opvattingen en opmerkingen over mij als persoon. Het benoemen van persoonlijke meningen over mij droeg niets bij aan de beoordeling van mijn klacht en leidde af van de kernvraag. Dit creëerde de indruk dat men vooral zocht naar rechtvaardigingen om het handelen van de voorzitter te legitimeren, in plaats van objectief te toetsen aan de regels. Een dergelijke aanpak schaadt niet alleen de geloofwaardigheid van het presidium, maar ook de positie van de betreffende leden.”

In een mail van 4 december komt Flikkema (ook met kopie aan de raad) met een antwoord op die brief: ,,Ik herken mij niet in jouw brief over de geschetste gang van zaken in het presidium.” In deze brief verwijst hij verder naar de uitkomsten van de vergaderingen van het presidium. Hij spreekt de hoop uit om met elkaar in gesprek te kunnen blijven. 

Maarten Flikkema, fractievoorzitter VVD Amersfoort. (Nieuwsplein33)

Op 9 december reageert Bülbül weer op die mail aan Flikkema: ,,Je gaat voorbij aan het feit dat een presidiumlid de vergadering vroegtijdig heeft verlaten vanwege de in zijn ogen ondemocratische omgangsvormen en dubbele standaarden. Dat is volgens mij een ernstig signaal, dat niet zomaar kan worden afgedaan als ,,ik herken mij daar niet in”. Het bagatelliseren van deze gebeurtenissen draagt niet bij aan het vertrouwen in het presidium.”

SLAPELOZE NACHTEN 

Raadslid Youssef el-Messaoudi stapte niet alleen op als lid van het presidium maar ook als commissievoorzitter van de commissie Omgeving. ,,Wat er is gebeurd, heeft iets in mij kapotgemaakt. Het onrecht en de argumenten, zelfs van mensen die ik hoog heb zitten, waren voor mij en mijn wereld in de samenleving ongekend. Het raakte mij dieper dan ik had verwacht, vooral omdat ik altijd heb geloofd in de kracht van open debat, eerlijke discussie en het beschermen van onze democratische waarden. Dit was voor mij een keerpunt, iets dat mijn vertrouwen in de manier waarop we omgaan met tegenstellingen heeft aangetast.”

Uit verschillende reacties van raadsleden blijkt dat zij behoorlijk met het incident én de gevolgen in hun maag zitten. Sommigen geven aan er slapeloze nachten van te hebben. Anderen verwijzen ook naar spanningen in de samenleving, die ook doorsijpelen naar politici: ,,we zijn ook maar mensen.” Het is duidelijk dat deze kwestie nog niet is opgelost. Er worden onderling diverse gesprekken gevoerd om weer ,,on speaking terms” te komen. 

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Nieuwsplein33.