Ouderen staan steviger in hun schoenen met de cursus In Balans

AMERSFOORT Een ongeluk zit in een klein hoekje, zeker als je ouder wordt. Tegelijkertijd willen veel ouderen zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Om het risico op valincidenten te verkleinen is er vanaf september weer de cursus In Balans op verschillende locaties. ,,Het vertrouwen in mijn lichaam neemt toe én ik maak nieuwe sociale contacten.”

Ineens lag Ingrid Smulders (71) enkele maanden geleden op de grond, na een ongelukkige val door een wegglijdend tuintrapje. Een geluk bij een ongeluk dat er iemand bij haar was, want anders was de bewoonster van de Amersfoortse wijk Rustenburg niet meer overeind gekomen. ,,Ik kon niet meer opstaan”, vertelt Ingrid. ,,Het was voor mij het moment dat ik besefte dat ik wat moest gaan doen om mijn zelfredzaamheid te vergroten. Vroeger wandelde ik veel met mijn man. Maar ik ben alleen sinds hij is overleden. Ik moet ervoor zorgen dat ik zelf weer overeind kan komen als ik op de grond lig. Nog beter is het natuurlijk om te voorkomen dat ik val. Ik wil dit niet nog een keer meemaken.”   

BEWEZEN INTERVENTIE

En dus ging Ingrid op zoek naar een lichamelijke activiteit die haar conditie, spierkracht en coördinatie vergroot. Ook was ze eraan toe om nieuwe mensen te ontmoeten. Met een beetje googelen en een tip van haar buurman kwam ze uit bij de cursus In Balans, die haar precies biedt wat ze nodig heeft.

Deze drie maanden durende cursus is een bewezen interventie waardoor deelnemers hun spierkracht, balans, evenwicht, lichaamsgevoel en coördinatie verbeteren, met als resultaat dat het valrisico afneemt. Erkende fysiotherapeuten en buurtsportcoaches geven de lessen, de diëtist en ergotherapeut komen langs, en de deelnemers krijgen een boek met oefeningen die ook handig voor thuis zijn.

STERKER LICHAAM

Op het moment dat dit interview plaatsvindt is Ingrid met haar cursusgroep zeven weken onderweg. Elke week heeft ze twee trainingen in wooncomplex De Eemgaarde. De tussenbalans die ze opmaakt is precies waar ze op hoopte: ze merkt dat haar lichaam sterker wordt. ,,Ik voel het elke training weer in mijn spieren”, zegt Ingrid lachend. ,,Van staan naar zitten, balspelen, uitvalspassen maken: het wordt elke week intensiever dus ook mijn conditie gaat erop vooruit.”  

We zitten allemaal in hetzelfde schuitje. Als je ouder wordt, word je kwetsbaarder

Het gevolg daarvan is dat haar vertrouwen in haar lichaam toeneemt. Ingrid staat letterlijk steviger in haar schoenen. ,,Ik durf weer meer. Ik weet dat ik een reflex heb waar ik op kan vertrouwen. Het helpt daarbij dat ook andere deelnemers vertellen waar ze in het dagelijks leven tegenaan lopen. Als je dan hoort over gebroken heupen en polsen, dan besef je nog meer dat een ongeluk in een klein hoekje zit. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje. Als je ouder wordt, word je kwetsbaarder. Des te belangrijker is het dat je je lichaam traint.”

Ook de kennis die deskundigen tijdens de cursus aanreiken beschouwt Ingrid als waardevol. ,,Van de diëtist heb ik van alles geleerd over het belang van eiwitten. En ik vond het erg handig dat de ergotherapeut vertelde wat je in huis kunt doen om dagelijkse handelingen zo goed mogelijk uit te voeren. En wat denk je van de oefeningen van de fysiotherapeuten! Je voelt dat je lichaam aan het werk is, al zijn ze ook invoelend. Ze houden er rekening mee dat we geen jonkies zijn die alles aankunnen.”

NIEUWE MENSEN ONTMOETEN

En dan zijn er ook nog de nieuwe sociale contacten die Ingrid aan de cursus overhoudt. ,,Dat is precies wat ik wilde: mensen van mijn leeftijd ontmoeten. De club is nu al hecht. Na de training drinken we een kop koffie of thee met elkaar. Iemand zei vandaag nog: als de cursus afgelopen is, moeten we elkaar wel blijven zien.”

BLIJVEN BEWEGEN

Lisette Kerkhof van Fysiotherapie Schuilenburg hoort het glimlachend aan. Zij is een van de fysiotherapeuten die aan de cursus bijdraagt door lessen te geven. ,,Mooi om te zien dat veertien mensen die elkaar nog niet kenden zo snel een band creëren. Wat ik verder zie gebeuren? Dat het vertrouwen toeneemt. We beginnen op instapniveau, maar gaan elke week een stapje verder. En dan zie je dat deelnemers de oefeningen langer volhouden.”

In september begint een nieuwe reeks van de cursus In Balans op diverse locaties in Amersfoort. Lisette moedigt 65-plussers met een laag of matig valrisico aan om de positieve voordelen van de cursus te ervaren en ook daarna te blijven bewegen. ,,Bijvoorbeeld mensen die een keer gevallen zijn en daardoor onzeker zijn geworden. Die niet meer op een trapje durven te staan en activiteiten ontwijken. Die belemmering in het dagelijks leven kunnen we in deze cursus samen wegnemen. We maken deelnemers ervan bewust dat ze ook na de cursus moeten blijven bewegen. Koester de progressie die je hebt geboekt. We geven tips en zoeken naar activiteiten die bij je passen.”

LANGER FIT EN ACTIEF

Met de donkere herfst- en wintermaanden in het vooruitzicht is dit het ideale moment om in te stappen, vindt Lisette. ,,Je kunt die periode veiliger en leuker doorkomen door samen met anderen je lichaam sterker te maken. Voor iedereen die merkt: ik ga achteruit en wil er iets aan doen is dit een mooie opstap. Wil je langer zelfstandig, fit en actief deelnemen aan het sociale leven? Doe dan deze cursus, want dan blijf je sterk en stevig ter been.” Ingrid knikt instemmend: ,,Als je ouder bent heb je niet altijd in de gaten dat je spierkracht afneemt. Doe je deze cursus, dan word je je daar ineens bewust van. Op onze leeftijd heb je vaak meer tijd, dus dat kan geen obstakel zijn. Ik raad het iedereen aan om deze cursus zelf te ervaren.”

Gemeenten hebben de taak om activiteiten te organiseren voor inwoners van 65 jaar en ouder om de kans te verkleinen dat zij vallen. Op hoofdlijnen bestaat dit uit het opsporen van mensen met een valrisico, inschatten hoe hoog dat risico is, voorlichting, het aanbieden van trainingen en ervoor zorgen dat de ouderen ook na deze training blijven bewegen. Gemeente Amersfoort werkt samen met verschillende partijen waaronder, Buurtsportcoach Amersfoort, Huisartsen Eemland, fysiotherapeuten, IndeBuurt033 en Leef3.nu aan deze doelen. Meer informatie staat op www.amersfoort.nl/valpreventie. Aanmelden voor de cursus In Balans? Bel dan naar 033-4225100 of mail naar seniorensport@sro.nl.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Gemeente Amersfoort.