Woningbouw in provincie Utrecht loopt vast, ook Amersfoort haalt doel niet

AMERSFOORT Het is voor veel mensen een groot probleem: het vinden van een betaalbare woning. De komende jaren worden daarom in de provincie Utrecht bijna 88.000 woningen gebouwd. Althans, dat is het plan. Maar de woningbouw loopt vast. Het overvolle stroomnet speelt daarbij een belangrijke rol. Zonder hulp uit Den Haag wordt dat niet beter, waarschuwt de provincie.

door Benthe Bronkhorst/Nieuwsplein33

Hoge prijzen op koopwoningen en lange wachtrijen bij sociale huurwoningen: het vinden van een huis is voor veel mensen een grote uitdaging. Landelijk moeten tot 2030 bijna één miljoen woningen worden gebouwd om de wooncrisis aan te pakken. Maar de bouw van bijna de helft daarvan is onzeker, constateert het Interprovinciaal Overleg (IPO), een organisatie waarin alle twaalf provincies samenwerken.

Vooral in Utrecht, Flevoland en Gelderland dreigen vanaf 2027 veel projecten stil te vallen. Landelijk is stikstof de grootste reden voor de vertraging. Dat komt omdat veel nieuwe woningen gebouwd worden binnen stikstofgevoelige natuur. Daardoor krijgen projectontwikkelaars niet altijd een vergunning om te bouwen. Duidelijke landelijke regels vanuit Den Haag zijn er nog niet.

OVERVOL STROOMNET 

In de provincie Utrecht speelt stikstof ook een rol, maar een andere grote boosdoener is netcongestie. Het stroomnet in de provincie zit overvol. Bedrijven staan daarom al op een lange wachtlijst en vanaf 2027 dreigen woningen geen stroom meer te kunnen krijgen. Dat betekent dat duizenden woningen niet kunnen worden gebouwd.

Ook nu gooit het stroomnet al roet in het eten voor bouwplannen. In de wijk Vathorst-Bovenduist is de komst van driehonderd tijdelijke woningen vertraagd, omdat er geen stroomaansluiting mogelijk is. Eerst moet en kabel vanuit Bunschoten worden gelegd.

De komende jaren wil de gemeente duizenden woningen bouwen rondom het Soesterkwartier (Eem en Spoor), het Hoefkwartier, Vathorst-Bovenduist en op de Kop van Isselt. Maar lang niet al die woningen kunnen worden aangesloten op het stroomnet.

Netbeheerders zoeken in de provincie daarom naar locaties voor hoogspanningsstations. Zo heeft TenneT een locatie op het oog in Bunschoten. Regionale netbeheerders Stedin en Liander zoeken in de regio naar nog eens drie locaties voor stations.

De projecten van TenneT lopen vertraging op van minstens vier jaar. Die vertraging heeft gevolgen voor de stations van de andere netbeheerders: zolang Bunschoten niet op vol vermogen draait, kunnen de andere stations dat ook niet.

TE WEINIG MANKRACHT 

Ook geld en een tekort aan mankracht spelen een rol in de vastlopende woningbouw, ziet het IPO. Bij veel woningbouwprojecten zijn de kosten hoger dan de opbrengsten. Soms wel tot 35 duizend euro per woning. Daardoor wordt later of niet gebouwd. Veel, vooral kleine, gemeenten hebben te weinig deskundigheid zoals projectleiders in dienst. Al die knelpunten zorgen er samen voor dat dat woningbouw flinke vertraging oploopt.

De gemeente Amersfoort wil duizend woningen per jaar bouwen, maar dat aantal wordt lang niet altijd gehaald. Dit jaar vreest de gemeente zelfs dat het aantal rond de vijfhonderd uitkomt. Wethouder Jeroen Bulthuis (Wonen, GroenLinks), noemt de hoge bouwkosten als één van die redenen.

MILJARDEN NODIG 

Provincies en gemeenten investeren volgens het IPO al flink in woningbouw en proberen procedures te versnellen. Maar dat is niet genoeg. ,,De oplossing van veel knelpunten gaat de rol en financiële draagkracht van gemeenten en provincies te boven.” Daarom is hulp uit Den Haag ‘broodnodig’. Er is minstens 4 tot 5 miljard euro per jaar extra nodig om de woningnood echt aan te pakken. Er is niet alleen geld nodig, maar ook duidelijke nationale regelgeving.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)