In 1444 gooit Geertje Arents nietsvermoedend een Mariabeeldje in de gracht. Niet veel later gebeuren er wonderen en wordt Amersfoort een trekpleister voor pelgrims.
In 1444 gooit Geertje Arents nietsvermoedend een Mariabeeldje in de gracht. Niet veel later gebeuren er wonderen en wordt Amersfoort een trekpleister voor pelgrims. Archief Flehite
Stadsweetje

Het miraculeuze Mariabeeldje

11 februari 2024 om 10:45 Historie

AMERSFOORT Amersfoort en zijn historie zit vol met leuke, interessante verhalen en stadsweetjes. De stadsgidsen van Gilde Amersfoort doen voor de lezers van De Stad Amersfoort eens in de vier weken een greep uit hun collectie. Deze week: Het miraculeuze Mariabeeldje.

Het is december 1444 als Geertje Arents uit Nijkerk op weg is naar het St.-Agnietenklooster in Amersfoort om daar in te treden. Met een simpel Mariabeeldje bij zich, als presentje. Maar vlak bij de stad gekomen schaamt ze zich ervoor. Daar kan ik toch niet mee aankomen? Ze besluit het beeldje in de buitengracht te gooien, daar waar nu de Stier staat. 

Daarop krijgt een Amersfoorts dienstmeisje een visioen: ‘Haal een Mariabeeldje uit het water.’ Ach, we dromen allemaal wel eens iets geks. En het is winter, dus nu even niet. Maar na drie keer gaat ze alsnog – ze moet toch water halen.

WONDEREN

Ze vindt het beeldje en zet het thuis voor de schoorsteen. Kaarsje erbij, altijd gezellig zo vlak voor de kerst. Maar wonderlijk, de kaars blijft wel erg lang branden. Haar biechtvader zet daarop het beeldje in de Joostenkapel, op wat nu het Onze Lieve Vrouwekerkhof is. Dan gaat het snel: het ene wonder volgt het andere op. Dit gaat als een lopend vuurtje rond. Duizenden pelgrims komen op bedevaart van heinde en verre om tot Maria te bidden, voor genezing of dankzegging daarvoor. In een Mirakelboek zijn maar liefst 542 wonderen opgetekend.

GEEN WINDEIEREN 

Dat legt de stad geen windeieren. Al gauw is er een jaarlijkse processie, een jaarmarkt en een kermis. Herbergen vullen zich met bedevaartgangers en winkeliers verdienen aan de souvenirhandel, zoals van het Amersfoortse pelgrimsteken. Zo wordt Amersfoort de misschien wel belangrijkste bedevaartplaats boven de grote rivieren.

Ook de kerk profiteert van de gulle giften van dankbare pelgrims. Er komt een Broederschap die vanuit het nog steeds bestaande Kapelhuis de stromen pelgrims in goede banen leidt. De kapel wordt uitgebouwd tot een heuse kerk die er nu niet meer staat. En er kan ook eindelijk een toren komen. En wat voor één! Broederschap, kerk en toren krijgen natuurlijk alle de naam van Onze Lieve Vrouw. Dat gaat door tot de Opstand tegen de Spanje uitbreekt en steden één voor één overgaan naar Willem van Oranje en daarmee naar de gereformeerde godsdienst. Het goed katholieke Amersfoort heeft er eigenlijk niet zo’n zin in. Het zou het einde betekenen van de– lucratieve - Mariaverering. 

STILLE OMGANG

Er is in 1579 uiteindelijk een kanonschot nodig van Jan van Nassau - de broer van Willem - om ook Amersfoort over te laten gaan. Zelfs nu vindt af en toe nog een stille omgang plaats. Het Mariabeeldje is tot gruis vergaan en de restanten liggen nog in de St. Joris op ’t Zand. En Geertje? Die werd ook zonder Mariabeeldje met open armen ontvangen in het klooster.

Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie