Naastenparticipatie in Meander

AMERSFOORT Familie en andere dierbaren kunnen in Meander Medisch Centrum vrijwillig meehelpen met de zorg voor patiënten. Op drie verpleegafdelingen draait een proef met ‘naastenparticipatie’, waarbij mantelzorgers patiënten bijvoorbeeld helpen met eten en drinken, bij toiletbezoek, maar ook samen oefeningen doen of soms een drain of wond verzorgen. „Patiënten en hun naasten vinden het prettig om bij de zorg betrokken te zijn, want het vergroot het vertrouwen en de zelfredzaamheid”, vertelt projectleider Karina Kastelijn.

Een patiënt op haar afdeling at niet goed, vertelt regieverpleegkundige Esmée Renfurm. „Deze patiënt ging beter eten doordat een naaste in het ziekenhuis samen met de patiënt kwam eten.” Het is een mooi voorbeeld waarom naastenparticipatie is ingevoerd: „We willen een soepele overgang van thuis naar het ziekenhuis en weer naar huis creëren”, vertelt Kastelijn. „Daarnaast willen we aansluiten bij de behoeften van patiënten en naasten, beiden vinden het vaak heel fijn als de naaste betrokken is bij de zorg.” Ze benadrukt dat naasten vrijwillig meehelpen bij de zorg en dat bezuinigen niet het doel is.

MEER BETROKKEN Naastenparticipatie is mogelijk bij patiënten die drie dagen of langer opgenomen zijn in het ziekenhuis. „We vragen patiënten en naasten: wat zou u willen dat uw naaste doet en welke mantelzorg gaf u als naaste thuis al?”, vertelt Renfurm. Naasten maken bijvoorbeeld een wandelingetje, zijn bij de visite van de arts en soms doen ze verpleegtechnische handelingen als wondzorg of stomazorg.

Door naastenparticipatie zijn mantelzorgers er vaak ’s ochtends al en weten ze hoe hun partner geslapen heeft. „Dat scheelt veel belletjes over hoe het met een patiënt gaat”, zegt Renfurm. Bij een patiënt met darmkanker liet thuiszorg voor zijn drain (een slangetje om wondvocht af te voeren) op zich wachten. „We hebben zijn dochter op haar verzoek geleerd hoe ze de drain thuis kan spoelen en daardoor kon deze patiënt eerder én zonder thuiszorg naar huis”, vertelt de verpleegkundige.

Kastelijn merkt dat naasten meer betrokken zijn en meer weten van de zorg in Meander. „Het is een samenwerking tussen patiënt, naaste en zorgverlener. Het ontslag uit het ziekenhuis verloopt soepeler omdat je thuis de zorg voortzet in plaats van opnieuw begint. Naastenparticipatie is nu nog een proef, maar we hopen dat het eind dit jaar op alle reguliere verpleegafdelingen draait”, zegt ze.