Enthousiasme en energie ondanks moeizame overgang wijkcentra

AMERSFOORT - De overgang van een gemeentelijk gesubsidieerd wijkcentrum naar een buurthuis dat als een onderneming wordt geleid door enthousiaste burgers gaat niet van een leien dakje. Het Klokhuis en 't Middelpunt hebben te maken met allerlei problemen zo bleek dinsdagvond tijden een eerste evaluatie in het stadhuis. De problemen hebben te maken met de financiën, maar ook met de snelheid waarbinnen de overgang moet plaatsvinden en de overdracht van SWA naar de nieuwe huurder. Duidelijk is tegelijkertijd dat het proces veel energie en enthousiasme heeft vrijgemaakt bij burgers.

door John Spijkerman

'Geen stenen, maar activiteiten', luidt het credo van het college van B en W als het om het om het welzijnswerk in Amersfoort gaat. In het kader van de bezuinigingen bezuinigt de gemeente op de wijkcentra in Amersfoort. Deze worden allemaal gesloten. Alleen het tijdpad daarvoor verschilt. in sommige wijken kwamen initiatieven van de grond van burgers die de wijkcentra wilden overnemen. In Randenbroek draait op dit moment Het Klokhuis. In Zielhorst wil de Alevitische gemeenschap 't Middelpunt overnemen. In Nieuwland is een initiatief van de Stichting vrienden van de Boerderij met als doel om het oude wijkcentrum in de Boerderij open te houden mislukt.

Volgens Ans Merz van Het klokhuis moeten de vrijwilligers van het Klokhuis keihard werken om hun initiatief tot een succes te maken. ,,Gemiddeld 60 uur per week zijn we aan het werk.'' Een probleem waar de stichting tegen aanloopt zijn groepen, ook uit andere wijkcentra, die om niks gebruik willen maken van Het Klokhuis. Uiteindelijk is het de bedoeling dat door commerciële verhuur van ruimtes in Het Klokhuis er geld binnenkomt waarmee ook groepen die geen of niet zoveel geld hebben van de locatie gebruik kunnen maken. ,,Maar dat heeft tijd nodig en duurt langer dan een paar jaar.'' Van de gemeente krijgt Het Klokhuis nog geen geld om deze groepen op te vangen. De overgang van SWA naar de nieuwe stichting ging met ups en downs. Maar ondanks de nodige problemen is Merz enthousiast over het resultaat. ,,Mensen in het Klokhuis kennen elkaar weer en zijn meer betrokken.''

Voor Fethi Killi, woordvoerder voor de Alevitische vereniging die 't Middelpunt wil gaan draaien, liggen de problemen vooral op het financiële vlak. De Alevieten willen 400.000 euro betalen om 't Middelpunt te kopen, alhoewel ze dat wel een hoge prijs vinden omdat ze straks eigenlijk een maatschappelijke onderneming draaien. Zij zijn nog in onderhandeling met de gemeente over een koop-huur overeenkomst. ,,Maar wij zijn geen marktpartij. De gemeente heeft de burgers gevraagd deze centra over te nemen. De gemeenteraad laat ons in dit proces in de steek.'' Wat Killi steekt is dat hij ook nog eens een commerciële rente van 5 procent moet betalen over het hypotheekbedrag. Killi heeft inmiddels al twaalf of dertien huurders gevonden voor 't Middelpunt. ,,We hebben een heel behoorlijke bezetting en dat groeit.'' Toch herkent ook hij het probleem van groepen die de accommodatie willen gebruiken, maar die niets of weinig kunnen betalen. ,,Ik heb vijf van die groepen hier. Daaronder ook een groep visueel gehandicapten die een koffie-ochtend hebben, ouderen die willen biljarten voor vier euro en tafeltennisgroep. Deze mensen zijn in de wijk 'achtergelaten'. Wat doe je met die zwakkere groepen? De verantwoordelijkheid ligt bij de gemeenteraad.''

In Nieuwland is het initiatief van Vrienden van de boerderij mislukt. ,,De financiële onderbouwing is ons niet gelukt '', zegt woordvoerder Fenten. Toch moet er ook in Nieuwland wat komen voor ouderen en jongeren die ergens naar toe willen. ,,Of dat nu in een wijkcentrum of een kroeg is, maakt niet zoveel uit.'' Fenten is bang dat straks na de sluiting van de Boerderij het pand wordt dichtgetimmerd en mogelijk ten prooi zal vallen aan vandalisme.

Volgens Ingrid de Moel, die zitting heeft in een expertteam dat op verzoek van de wethouder is samengesteld om de overgang te begeleiden, zit er toekomst in de centra. ,,In Nederland zijn buurthuizen die zonder een cent subsidie kunnen functioneren. Wat het probleem is, is de crisis.''

Ingroeiregeling

Wethouder Boeve kondigt aan dat er een regeling in de maak is om iets te doen aan de problemen met de groepen die niks kunnen betalen. Maar hij maakt duidelijk dat het om een tijdelijk regeling gaat en dat het niet om heel grote bedragen gaat. ,,Wij spreken dat af met de exploitant.'' Hij verwacht vóór 1 december met een regeling te komen. Aan de andere kant stelt hij dat de exploitatie een zaak is van de nieuwe beheerders. Hij vindt het niet gek dat leden van verenigingen, die nu voor niets van de accommodatie gebruikmaken, iets betalen voor het lidmaatschap, waarmee vervolgens huur kan worden betaald. Voor groepen die niets kunnen betalen, kan bijvoorbeeld ook worden gedacht aan een andere manier van betalen, zoals het draaien van bardiensten. ,,Het is aan de nieuwe exploitanten wie ze binnen halen en onder welke voorwaarden.''

Boeve is ervan overtuigd dat er in de wijken meer dan genoeg maatschappelijk vastgoed is waar activiteiten kunnen plaatsvinden. ,,Hoe mooi is het als burgers gaan zeggen 'We slaan de handen ineen en gaan het zelf doen'.'' Dat er in Amersfoort twee van dit soort centra van de grond komen, beschouwt de wethouder als winst. ,,Het welzijn wordt zo veel meer van de mensen. Als het van de mensen zelf is en zijn ze er trots op en komt het van de grond. Voor je geluk ben je niet van de gemeente afhankelijk.'' Een tweede winstpunt is dat de wethouder op deze manier zijn bezuinigingsdoelstelling haalt. ,,En de bijvangst is, dat je er misschien beter welzijn voor terugkrijgt.''

Boeve zegt het afgelopen halve jaar 'erg genoten' te hebben van het hele proces.,, Het heeft veel energie en enthousiasme opgeleverd. Het zal spannend blijven, maar ik hoop dat ze in staat blijven genoeg binding aan zich te organiseren.''