Waarom benzineprijzen in Nederland zo sterk verschillen

Wie in Nederland regelmatig tankt, weet dat de benzineprijs per tankstation flink kan verschillen. Soms betaal je enkele kilometers verderop al aanzienlijk minder voor dezelfde brandstof. Hoe ontstaan die prijsverschillen en waar kun je als automobilist op letten?

De olieprijs is slechts een deel van het verhaal

Benzine wordt gemaakt van aardolie. Toch betekent een daling van de olieprijs niet automatisch dat je de volgende dag goedkoper kunt tanken.

De ruwe olie prijs vormt de basis van de brandstofkosten, maar voordat benzine in de tank van een auto belandt, gebeurt er heel wat. De olie moet worden geraffineerd, vervoerd en opgeslagen. Bij iedere stap komen kosten kijken.

Bovendien kopen oliemaatschappijen hun grondstoffen niet allemaal op hetzelfde moment in. Een tankstation verkoopt vandaag mogelijk benzine die eerder tegen een hogere prijs is ingekocht.

Ook de wisselkoers speelt mee. Olie wordt internationaal doorgaans in Amerikaanse dollars verhandeld. Wanneer de euro minder waard wordt tegenover de dollar, kan de inkoop voor Europese bedrijven duurder uitvallen, zelfs als de olieprijs nauwelijks verandert.

Waarom tanken langs de snelweg zoveel duurder is

Het prijsverschil tussen een snelwegstation en een pomp in een dorp kan behoorlijk oplopen. Dat heeft niet alleen met de kosten van het tankstation te maken.

Langs de snelweg betalen automobilisten vooral voor gemak. Ze hoeven geen omweg te maken en kunnen vaak op ieder moment terecht. Wie nog maar weinig brandstof heeft, zal niet snel tien kilometer verder rijden om enkele euro’s te besparen.

Tankstations weten dat. Daardoor kunnen ze hogere prijzen vragen zonder meteen veel klanten kwijt te raken.

Ook de exploitatiekosten kunnen verschillen. Een groot servicestation met een winkel, toiletten en personeel dat dag en nacht aanwezig is, heeft andere uitgaven dan een kleine onbemande pomp op een industrieterrein.

Een opvallend verschil is dat je bij sommige snelwegstations tientallen centen per liter meer betaalt dan bij een nabijgelegen onbemand station.

Accijnzen en btw maken benzine duur

Een groot deel van wat Nederlandse automobilisten betalen, verdwijnt niet in de zakken van oliemaatschappijen of pomphouders.

De overheid heft accijns op benzine. Daarbovenop komt 21 procent btw, die wordt berekend over de verkoopprijs inclusief accijns.

Dat betekent dat belastingen een aanzienlijk deel van de literprijs bepalen. Zelfs wanneer de internationale olieprijs fors daalt, blijft een belangrijk gedeelte van de prijs aan de pomp bestaan.

Toch verklaren belastingen niet waarom het ene tankstation goedkoper is dan het andere. De accijnsregels zijn binnen Nederland immers hetzelfde. De verschillen ontstaan vooral door commerciële keuzes, bedrijfskosten en concurrentie.

Concurrentie kan tientallen centen schelen

Stel dat er in een kleine plaats maar één tankstation staat. De eigenaar hoeft dan minder rekening te houden met directe concurrenten.

In een gebied met vijf tankstations binnen enkele kilometers ligt dat anders. Zodra één aanbieder zijn prijs verlaagt, kunnen automobilisten gemakkelijk overstappen.

Vooral onbemande tankstations proberen klanten met lagere tarieven te trekken. Ze hebben geen uitgebreide winkel nodig en besteden minder geld aan personeel.

Supermarkten en lokale brandstofketens gebruiken soms tijdelijke kortingsacties om extra bezoekers te krijgen.

Grote oliemerken kunnen ondertussen hogere prijzen hanteren vanwege hun locatie, voorzieningen of merkbekendheid. Dat wil overigens niet zeggen dat hun brandstof voor iedere auto merkbaar beter is.

Waarom benzine in grensgebieden vaak goedkoper lijkt

Voor automobilisten in Limburg, Brabant of Twente speelt nog iets anders mee: de nabijheid van België en Duitsland.

De brandstofprijzen in deze landen kunnen door andere belastingtarieven en marktomstandigheden lager liggen dan in Nederland.

Nederlandse tankstations vlak bij de grens moeten daarom rekening houden met klanten die eenvoudig naar het buitenland kunnen rijden.

Dat kan extra druk op hun prijzen zetten. Toch is tanken over de grens niet altijd voordelig. Wie twintig kilometer moet omrijden, verbruikt onderweg ook brandstof.

Het loont vooral wanneer je toch al in de buurt bent of een relatief grote hoeveelheid tankt.

Kunnen tankstations hun prijzen zomaar aanpassen?

Tankstations mogen hun verkoopprijzen in principe zelf bepalen. Er bestaat geen landelijke maximumprijs voor gewone benzine aan de pomp.

Daardoor kan een pomphouder besluiten tijdelijk minder winst per liter te maken om klanten aan te trekken.

Andersom kan een station op een drukke locatie hogere marges hanteren.

Sommige aanbieders passen hun prijzen regelmatig aan op basis van inkoopkosten, concurrenten en lokale omstandigheden. De prijs die je ‘s ochtends ziet, hoeft dus niet dezelfde te zijn als later op de dag.

Hoe kun je goedkoper tanken?

Wie structureel minder wil betalen, hoeft niet voortdurend de olieprijzen te volgen. Een paar eenvoudige gewoontes kunnen al verschil maken.

Vergelijk bijvoorbeeld de tarieven van stations op je gebruikelijke route. Een onbemande pomp vlak bij huis kan op jaarbasis een behoorlijke besparing opleveren.

Bij een tankbeurt van 45 liter levert een prijsverschil van 15 cent per liter al € 6,75 voordeel op.

Let ook op kortingsacties, maar rijd niet speciaal tientallen kilometers om een paar cent per liter te besparen.

Uiteindelijk draait goedkoop tanken niet alleen om de laagste literprijs. De afstand, het brandstofverbruik en het gemak tellen eveneens mee.

De Nederlandse benzineprijs wordt door veel factoren bepaald. Wie begrijpt waarom stations verschillende tarieven hanteren, kan bewuster kiezen waar hij tankt.