Zes nieuwe partijen in Amersfoort; twaalf oude bekenden

AMERSFOORT Stemmers kunnen de komende verkiezingen uit bijna net zoveel partijen kiezen als bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Dat blijkt uit een analyse van het ANP van data van de Kiesraad. Gemiddeld zijn er negen partijen verkiesbaar per gemeente.

Amersfoorters kunnen vandaag stemmen op maar liefst 18 lijsten (zeven nieuwe en twaalf bekende).
BBB, ECHT Amersfoort, Forum voor Democratie, KeiHart voor Amersfoort, Nieuw Sociaal Contract (NSC) en Volt doen dit jaar voor het eerst mee aan de gemeenteraadsverkiezing in Amersfoort. Amersfoort voor Vrijheid deed in 2022 ook al mee aan de verkiezingen, maar toen onder de naam Blanco Lijst. Daarom staat deze partij nu formeel als ‘nieuwe’ partij’ op het stembiljet.

Naast de zeven nieuwe partijen zijn er nog twaalf partijen die nu een of meer zetels in de gemeenteraad hebben en ook dit jaar weer meedoen: GROENLINKS/Partij van de Arbeid (PvdA), D66, CDA, ChristenUnie, VVD, Amersfoort2014, Partij voor de Dieren, SP (Socialistische Partij), Beter Amersfoort, Burger Partij Amersfoort (BPA) en DENK. De twee partijen GROENLINKS en Partij van de Arbeid (PvdA) doen dit keer samen met één kandidatenlijst mee aan deze gemeenteraadsverkiezing. Hierdoor doen er 19 partijen mee, maar staan er 18 lijsten op het stembiljet.

VERSPLINTERDE SAMENWERKING

Volgens Sabine van Zuydam, onderzoeker en expert in het functioneren van lokale democratie, heeft het aantal deelnemende partijen invloed op gemeentepolitiek. In gemeenten met minder keuze is de kans groter dat stemmers niet op de partij kunnen stemmen waar bijvoorbeeld landelijk hun voorkeur naar uitgaat. ,,Hierdoor zie je dat mensen bij de gemeenteraadsverkiezingen als alternatief voor een lokale partij kiezen, of zelfs niet komen opdagen.”

De keerzijde is dat veel partijen op de kieslijst kan leiden tot een versplinterde gemeenteraad met veel verschillende partijen. In een gemeenteraad met veel partijen, ieder met slechts een paar zetels, is het veel lastiger om tot een coalitie te komen. ,,En zo’n samenwerking vergt veel”, aldus Van Zuydam.

In Amsterdam doen veruit de meeste partijen mee; 35 in totaal. Bij de vorige verkiezingen waren dat er nog 26, waarvan er twaalf minstens één zetel kregen. Hierna volgt Rotterdam met 21 partijen. In Utrecht en Den Haag staan twintig partijen op het stembiljet. Amsterdam is ook de gemeente waar de meeste partijen zijn bijgekomen. In totaal doen hier negen partijen meer mee. Hierna volgt Leeuwarden met vijf partijen meer op de kieslijsten. 

(Artikel gaat verder onder de afbeelding).

De kieslijsten zijn het meest gekrompen in Maastricht. Bij de vorige verkiezingen deden in Maastricht met 23 partijen op Amsterdam na de meeste partijen mee. Dit jaar doen er zes partijen minder mee. Hierna volgt Maashorst, waar vier partijen minder meedoen.
In Steenbergen en Hoorn staan er slechts vier partijen meer op het stembiljet. Maar net als in 2022, doen in Hilvarenbeek, Rozendaal en op Schiermonnikoog de minste partijen mee. Stemmers hebben hier keuze uit drie partijen.