Na de participatie volgt de frustratie: wat gaat er mis in Amersfoort?

AMERSFOORT Het is een dubbele boodschap die de Amersfoortse rekenkamer dinsdagavond aan de gemeenteraad meegaf. Amersfoort doet op zich wel haar best om bij het begin van een project inwoners goed te betrekken. Maar uit het onderzoek blijkt ook dat aan het eind inwoners gefrustreerd achter blijven.

door Peter de Langen

Inwoners ervaren regelmatig dat er weinig met hun inbreng is gedaan en soms ook dat tijdens het participatieproces de spelregels door de politiek zijn veranderd. Een voorbeeld daarvan is discussie over de Zevenhuizerstraat in Hoogland. Het participatieproces begon met het uitgangspunt dat de weg een 50-km weg zou blijven. De gemeenteraad nam echter halverwege het proces een motie aan, waardoor het vervolg van het traject ging over een 30-km weg.

INSPREKERS

De zorgen over participatie zijn terecht, bleek ook in een andere commissievergadering die vooraf ging aan de bespreking over het rekenkamerrapport. Meerdere insprekers kwamen opnieuw of voor het eerst hun zorgen kenbaar maken. Zoals de bewoners van de Van Campenstraat die vrezen voor een verkeersonveilige situatie bij de nieuwe locatie van de Albert Heijn aan de Leusderweg.

De bewoners verwijten de gemeente dat er geen aandacht is voor de door hun aangeleverde alternatieven. Er is, volgens hen, ook sprake van eenzijdige rapporten die als waarheid worden aangenomen. Een inspreker liet weten al een halfjaar mee te doen in de klankbordgroep en het gevoel te hebben tegen een muur aan te praten. De bewoners riepen op verder te kijken dan ‘wat je officieel aangereikt wordt, er is meer mogelijk’.

Hielke Zantema, burgerinitiatief Behoud Park Schothorst: We zijn jaren verder en er is nog geen enkel inhoudelijk gesprek geweest

Een ander voorbeeld. Vijf jaar geleden werd het burgerinitiatief Behoud Park Schothorst omarmd door de gemeenteraad. Er werd zelfs co-creatie afgesproken, een vorm van samenwerking waarbij alle deelnemers invloed hebben op het proces en het resultaat daarvan. Het gaat om een gebied in het park waar de gemeente woningen wilde bouwen. Het verzet daartegen was groot. Bewoners waren wel bereid mee te denken, mits dat in co-creatie zou gaan.

Hielke Zantema, van dit burgerinitiatief, sprak de raadsleden toe: ,,We zijn jaren verder en er is nog geen enkel inhoudelijk gesprek geweest. De gemeente heeft alleen maar onderhandeld met de grondeigenaar.”

Dan het verhaal van de voorzitter van de bewonerscommissie Kruiskamp. Bewoners van de Van Ghentstraat, Van Nesstraat en Van Galenstraat hebben te horen gekregen dat de Alliantie hun huizen wil slopen ten behoeve van nieuwbouw. De bewoners worden geacht binnen een jaar te verhuizen en zelf naar een woning te zoeken.

(Artikel gaat verder onder de afbeelding).

Bewoners in een nabespreking met raadsleden tijdens een eerdere bijeenkomst - Rinus van Denderen

VEEL ONZEKERHEID

De zorgen over de gedwongen verhuizing zijn in de buurt groot. Er is een gesprek geweest met de Alliantie waar ook een vertegenwoordiger van de gemeente betrokken was. De bewoners voelen zich niet gehoord en er is veel onzekerheid. Joyce Huurman (VVD) vroeg of de Alliantie open stond voor communicatie over de planning. Het antwoord van één van de insprekers: ,,Tja wat zal ik daarop antwoorden, de Alliantie is één groot probleem.”
Het zijn voorbeelden die de conclusies van het rapport van de rekenkamer onderschrijven.

Mensen zonder inbreng hebben geen stem, daardoor zit het algemeen belang niet aan tafel

RAADSLEDEN IN DE VERDEDIGING

In een andere commissie werd door raadsleden gesproken over het rapport van de rekenkamer. Eén van de adviezen in het rapport is om meer eenduidigheid te brengen in de mogelijkheden voor participatie voor alle projecten. Er wordt gepleit voor een nieuwe overkoepelende visie waaraan ook ontwikkelaars moeten voldoen. Dat staat wel enigszins haaks op de nieuwe omgevingswet. Daarin staat dat ontwikkelaars zelf verantwoordelijk zijn voor de participatie en daarover dienen te rapporteren. 

Volgens de onderzoekers is echter de gemeenteraad wel degelijk bevoegd om dit te sturen. Opmerkelijk is dat de raadsleden vooral in de verdediging schoten. Jan de van de Schueren (CDA): ,,Er is sprake van een participatie-paradox. Mensen zonder inbreng hebben geen stem, daardoor zit het algemeen belang niet aan tafel.”

Dirk Dekker, buitengewoon raadslid VVD: ,,Er moet een betere afbakening van participatie komen, mensen willen meer en accepteren niet zo snel de beperkingen die worden meegegeven.” Bram Leeuwenkamp (GroenLinks): ,,We moeten meer aan verwachtingsmanagement doen.”

MONDIGE BURGER

Thomas van der Eerden (Amersfoort2014) vindt herziening van het participatiebeleid juist zeer noodzakelijk. De meeste raadsleden vinden dat ook wel, maar worstelen met de vraag dat bewoners mee willen denken maar eigenlijk ook mee willen beslissen. Een mondige burger tegenover de gekozen volksvertegenwoordiger is nog steeds een dilemma. Wellicht moeten de raadsleden die bij deze commissievergadering aanwezig waren, die andere met de vele insprekers nog maar eens terugkijken.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Nieuwsplein33.