Beter leren lezen en schrijven verrijkt leven van Dirk-Jan

AMERSFOORT Lange tijd kon Dirk-Jan Scharrenburg (45) zijn kwaliteiten niet volledig benutten omdat hij moeite had met lezen en schrijven. Maar sinds hij met de Nederlandse taal aan de slag ging, is zijn persoonlijke én werkzame leven verrijkt. Hij zet stappen als hovenier bij Amfors en trekt als Taalambassadeur door het land om voorlichting te geven.

Hij stelt zich met een grote glimlach voor: ,,Ik ben Dirk-Jan en ik ben laaggeletterd geweest.” Dat laatste woord spreekt de inwoner van Nijkerk bewust met nadruk uit. Hij is trots op zijn overwinning, want zo voelt de weg die hij heeft afgelegd om de Nederlandse taal beter onder de knie te krijgen. Dirk-Jan komt van ver.  Als hij elf jaar is gaan zijn ouders uit elkaar. Een moeilijke thuissituatie is het gevolg. Het gaat steeds minder goed met Dirk-Jan, waardoor hij op school vastloopt en in een pleeggezin terechtkomt. 

,,Ik heb door deze situatie een paar jaar lang geen onderwijs gevolgd”, vertelt Dirk-Jan. ,,Pas op mijn zestiende leerde ik weer hoe het is om naar school te gaan. Twee jaar later ben ik meteen gaan werken. Ik heb dus een heel deel gemist.”

Daar merkt hij eerst weinig van. ,,Ik stond er zelf niet bij stil dat ik niet goed kon lezen en schrijven. Je hoort weleens dat laaggeletterden foefjes verzinnen zodat het niet opvalt of dat ze er omheen draaien. Bij mij was het anders. Ik had een vriendengroep die mij hielp, het ging zoals het ging.”

Dirk-Jan is er niet mee bezig, totdat hij als hovenier bij Amfors in Amersfoort gaat werken. Het is zijn doel om meewerkend voorman te worden. En als Dirk-Jan iets wil, dan gaat hij er voor de volle honderd procent voor. Dus gaat hij de benodigde cursussen en opleidingen volgen. Meerdere keren blijkt het onderdeel Nederlands een struikelblok. Dirk-Jan: ,,Ik dacht: wat is er aan de hand? Ik vroeg iemand of het zo kon zijn dat ik wat in mijn taal miste. Toen kreeg ik de opmerking: ,,Je bent toch een Nederlander, je bent toch niet dom?’’

NIET DE ENIGE

Het is een onterechte opmerking. Maar voor Dirk-Jan is het inmiddels duidelijk: het is tijd om met zijn taalachterstand aan de slag te gaan. Hij treft het, want binnen Amfors wordt er op dat moment een taalclubje opgezet voor medewerkers met taalproblemen. Dirk-Jan: ,,Ik was lang niet de enige, zo bleek. We hadden een regel opgesteld: als iemand een fout maakt, gaan we niet lachen. We zitten hier allemaal met hetzelfde doel en laten iedereen in zijn waarde. Dat heeft me geholpen. In het verleden ben ik op school gepest en werd er geroddeld als ik een fout maakte. Ik ben zelfs weleens weggelopen. Dat wilde ik niet nog een keer meemaken.”

‘Ik ben geworden wat ik al in me had, en kan doen waar ik van hou’

Met volle overgave zet Dirk-Jan zijn tanden in het leren van de Nederlandse taal. Met succes. ,,Ik merkte dat mijn Nederlands met sprongen vooruit ging. Ik groeide in de grammatica, in het gebruik van d’s en t’s. Dat gaf me een goed gevoel, ik vond leren steeds leuker worden.”

GROTERE WOORDENSCHAT

De kroon op het werk volgt als Dirk-Jan opnieuw een diploma moet halen voor zijn rol als meewerkend voorman. ,,Een collega wenste mij succes, hij kende mijn geschiedenis. Toen ik te horen kreeg dat ik geslaagd was, keken we elkaar blij verrast aan. Het was voor mij een mijlpaal. En een bevestiging dat je er veel meer uit kan halen dan je denkt.” Wat het hem heeft gebracht? ,,Mijn zelfvertrouwen is enorm gegroeid. Mijn woordenschat is vergroot, ik lees meer en kan nu zelf mijn boekhouding doen. Voorheen gooide ik de post letterlijk op een hoop en werd dat door mijn moeder een keertje nagekeken. Brieven haalde ik niet eens uit de envelop, omdat ik toch niet begreep wat er stond.”

Hoe anders is dat nu. Doordat Dirk-Jan zich de basis van de Nederlandse taal eigen heeft gemaakt, heeft hij zelfs stappen kunnen zetten in zijn werk. Hij heeft een uitgebreide cursus flora en fauna gevolgd en de hoveniersopleiding op mbo 2-niveau afgerond. Het maakt dat Dirk-Jan kan doen wat hij al langer wilde doen: groeien in zijn rol als meewerkend voorman op groenklussen door heel Amersfoort. ,,Ik ben geworden wat ik al in me had en kan doen waar ik van hou.”

En dat niet alleen. Dirk-Jan is ook alweer jaren actief als vrijwilliger bij stichting ABC en als Taalambassadeur. In die rol zet hij zich in voor de belangen van mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Dirk-Jan geeft voorlichting bij organisaties, gemeenten en bedrijven. ,,Ik maak de mensen die daar werken ervan bewust wat het betekent om niet goed te kunnen lezen en schrijven”, vertelt hij. ,,Ik wijs ze erop dat het belangrijk is om teksten in begrijpelijke taal te schrijven. Ook probeer ik andere mensen die de taal nog niet goed beheersen enthousiast te maken om een taalcursus te gaan volgen. Ik vind het schitterend om te doen, het geeft me veel voldoening.” 

BESPREEKBAAR MAKEN

Mensen die moeite hebben met lezen en schrijven moedigt hij aan om ermee aan de slag te gaan. ,,Overwin je schaamte, er is altijd een uitweg.” Steun van de naaste omgeving is daarbij belangrijk. ,,Je moet erbij geholpen worden, anders kom je niet verder en blijf je in hetzelfde cirkeltje ronddraaien. Dat is zonde, je kunt nog zoveel meer bereiken. Maak het bespreekbaar.”

Dirk-Jan prijst zich gelukkig met zijn leven en kijkt uit naar de verdere toekomst als hovenier en Taalambassadeur. ,,Dat ik nu goed kan lezen en schrijven heeft mijn leven verrijkt. Mijn moeder was altijd bezorgd over mijn taalbarrière. Nu kan ze met trots tegen me zeggen: jij kan heel goed op je eigen benen staan.”

DIGITAALHUIS AMERSFOORT
Wil je net als Dirk-Jan ook beter leren lezen en schrijven? Dan kun je terecht bij DigiTaalhuis Amersfoort in Bibliotheek Eemland. Het DigiTaalhuis is er voor inwoners van Amersfoort van 18 jaar en ouder die willen werken aan hun basisvaardigheden. Medewerkers helpen je verder als je beter wil leren lezen of schrijven, de Nederlandse taal wil oefenen of de computer wil leren gebruiken. Je kunt zonder afspraak langskomen om te bespreken welke cursus bij jou past: dinsdag van 9.30 tot 11.00 uur, donderdag van 18.45 tot 20.00 uur en vrijdag van 13.30 tot 15.00 uur. Deelname aan de cursussen is gratis.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Gemeente Amersfoort.