De recente vondst bleek uitzonderlijk.
De recente vondst bleek uitzonderlijk. Kringloopcentrum Amersfoort

Boekenvondst uit 1554 bij Kringloopcentrum Amersfoort leidt tot historisch onderzoek en lezing

11 september 2026 om 10:07 Historie

AMERSFOORT Tussen de duizenden boeken die jaarlijks bij Kringloopcentrum Amersfoort worden ingeleverd, worden regelmatig bijzondere uitgaven aangetroffen. Maar een recente vondst bleek uitzonderlijk.

Medewerker Margriet Soer ontdekte tussen de ingebrachte boeken een vrijwel vijfhonderd jaar oud boekje: een in 1554 in Utrecht gedrukte ordonnantie voor de stad Amersfoort. Het boekje bevat de ordonnantie die keizer Karel V in 1544 uitvaardigde nadat Amersfoort tijdens de Gelderse Oorlogen in handen was gevallen van Maarten van Rossum. Met deze verordening verloor de stad haar recht op zelfbestuur en kwam het stadsbestuur onder toezicht van de landsheer of diens plaatsvervanger te staan. 

SLECHTS ENKELE EXEMPLAREN BEKEND

Van deze uitgave zijn slechts enkele exemplaren bekend, die zich bevinden in onder meer Archief Eemland, de Koninklijke Bibliotheek en enkele universiteitsbibliotheken. Wat de vondst nog opmerkelijker maakt, is dat nader onderzoek een handgeschreven aantekening en een handtekening aan het licht bracht. Deze zijn vrijwel zeker van de zestiende-eeuwse jurist Jan Vonck, een nagenoeg vergeten Amersfoorter die een opvallende carrière maakte aan het hof van koning Filips II van Spanje. 

NIEUWE HISTORISCHE DIMENSIE 

Voor historicus en stadsgids Peter Schrage vormde deze ontdekking aanleiding om zich in het leven van Vonck te verdiepen. Daarmee kreeg een bijzondere kringloopvondst onverwacht een nieuwe historische dimensie. Het Kringloopcentrum onderzoekt momenteel hoe de vondst voor Amersfoort behouden kan blijven.

Daarnaast wordt in samenwerking met de Oudheidkundige Vereniging Flehite op 8 oktober een lezing gehouden waarin de geschiedenis van de ordonnantie én het bijzondere levensverhaal van Jan Vonck centraal staan.

LEZING ‘FLUISTERAAR VAN FILIPS II

Tijdens de lezing neemt historicus en stadsgids Peter Schrage bezoekers mee in het leven van Jan Vonck (ca. 1525–1585), die tijdens de spannendste jaren van de opstand uitgroeide tot een van de belangrijkste raadgevers voor Nederlandse zaken aan het hof van Filips II.

Kringloopcentrum Amersfoort
Zwaaikom 21
Amersfoort
Datum: donderdag 8 oktober van 20.00–22.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur.
Aanmelden: via de website van Kringloopcentrum Amersfoort of de Oudheidkundige Vereniging Flehite. 


Mail de redactie
Meld een correctie

Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie