Laaggeletterdheid in de schijnwerpers: ‘Met de computer werken is een uitdaging, een formulier invullen is een helletocht’

AMERSFOORT ‘Lukt het ze om hun dromen na te jagen?’ Met deze slogan volgt Frans Bauer in Leven Zonder Letters twaalf mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Dit televisieprogramma, maar ook Duidelijke Taal van Loes Luca, zet laaggeletterdheid momenteel volop in de schijnwerpers. Ruim 2,5 miljoen Nederlanders hebben moeite met lezen en schrijven. In de Bibliotheek het Eemhuis in Amersfoort helpt het DigiTaalhuis mensen om beter te worden met letters. 

door Jan van Houten

In een leslokaal van de Bibliotheek het Eemhuis zitten Ronald Kos (63) uit Leusden en Barbaro ‘zeg maar Alex’ Kerry Forchue (56) uit Amersfoort. Onder leiding van taaldocent Monique Oechies proberen zij wijs te worden uit de brij van letters in het boek dat voor hen ligt. Ook zij hebben de programma’s op televisie gezien. ,,Ik herken de problemen waar die mensen mee te maken hebben”, zegt Ronald. ,,Ik struikelde ook over woorden, ik had ook moeite met het kopen van een kaartje bij een automaat op het station. Ik zal nooit een professor in de taal worden, maar door deze cursus kan ik me veel beter standhouden in de maatschappij.”

GLAZENWASSER

De cursus Beter lezen en schrijven op dinsdagavond in het Eemhuis is voor volwassenen met Nederlands als moedertaal. Mensen die de taal goed spreken en begrijpen, maar moeite hebben met de letters. ,,,Ik werd altijd voor de klas gezet om als voorbeeld te laten zien hoe het niet moest”, zegt Ronald. ,,Maar mijn ouders waren daar heel makkelijk in. Mijn vader zei me: Wat je gebruikt, dat moet je leren. Dat is je brood. De rest is plezier.” Ronald heeft zijn lagere school nooit afgemaakt en is als twaalfjarige zijn eigen zaak begonnen als glazenwasser. ,,Ik heb er nooit last van gehad dat ik niet kon lezen. Klanten waren nummers en als ze niet betaalden kregen ze een kruis. Ik probeerde wel altijd makkelijke klanten te hebben, want bij moeilijke klanten krijg je problemen en moet je alles verklaren.”

SCHAAMTE

Alex is dertig jaar geleden naar Nederland gekomen en door alle drukte is hij er nooit aan toegekomen om de taal goed te leren. ,,Ik schaamde me kapot. Ik heb het altijd verborgen gehouden voor mijn baas. Ik liet zien dat ik goed was met mijn handen en hoopte dat hij mij nergens anders voor durfde te vragen.” Hij heeft wel een droom moeten laten varen. ,,Ik heb altijd mijn eigen hotel willen runnen, maar dat was te veel administratie. Mijn droom is nu om een wasserette te runnen, daar valt die papierstroom wel mee. Het meeste gaat automatisch.”

HULP ZOEKEN

Volgens Monique zoeken mensen hulp als hun leven een kantelpunt heeft bereikt. ,,Een partner wordt ziek of valt weg, of ze willen hun kinderen of kleinkinderen kunnen voorlezen.” Het kantelpunt voor Ronald was een nierziekte. ,,Ik kon fysiek niets meer doen en mijn hoofd zal vol met emotie. Mijn zoon zag het verkeerd gaan en zei: Je moet weer gaan leren. Hij heeft me hierheen gestuurd, en daar ben ik blij om. Ik wil een boek gaan schrijven over mijn leven als glazenwasser. Dat is mijn droom nu.”

De cursus Beter lezen en schrijven wordt gegeven in de Bibliotheek het Eemhuis op dinsdagavond van 19.00 tot 21.00 uur. Meedoen? Kom dan naar het spreekuur van DigiTaalhuis Amersfoort in het Eemhuis op dinsdag van 9.30 - 11.00 uur, donderdag van 19.00 - 20.30 uur of vrijdag van 13.30 - 15.00 uur. Een afspraak maken is niet nodig en meedoen is gratis.