Hoe de bouw- en technieksectoren innoveren tegen netcongestie
23 april 2026 om 14:46 AchtergrondAMERSFOORT Voor projectontwikkelaars zorgt de toenemende druk op het stroomnet voor spannende tijden. Zo ook bij de Amersfoortse bouw- en projectontwikkelaar Heilijgers. Hoewel de projectontwikkelaar landelijk actief is, zijn er ook projecten in Amersfoort die mogelijk te maken gaan krijgen met netcongestie. Zo zijn er plannen om woningen te realiseren bij Bovenduist in Vathorst. Voor dit project bij Bovenduist is het maar nog de vraag of er aansluitingen mogelijk zijn voor de toekomstige woningen.
door Patrick van den Berg
Door de toenemende druk op het stroomnet is het vinden van een aansluiting steeds lastiger. Als er wel aansluiting mogelijk is, is de stroomvoorziening beperkt. Bij de lopende projecten van Heilijgers zijn er nog geen structurele problemen. Bij de Amersfoortse installateur Van Dorp is dat anders.
Bij Heilijgers zijn er zorgen dat netcongestie hen op termijn zal raken. Op dit moment lopen er twee projecten in Amersfoort. In de toekomst komt Bovenduist erbij die Heilijgers samen met een partner zal gaan ontwikkelen. ,,Die twee projecten in Amersfoort, aan de Zonnehof en bij het Trapezium, daar zijn we wel bang dat we last gaan krijgen van netcongestie”, legt Pim Schipper uit. ,,Het probleem is dat je pas weet of je last krijgt op het moment dat je de huisaansluiting aanvraagt. Bij het Trapezium zijn we momenteel in de fase dat we overleggen met de gemeente om het programma af te stemmen. Dus hoeveel woningen ga je daar bouwen en hoe het gebouw er ongeveer uit komt te zien. Pas veel verder in het proces kom je bij energieconcepten, zoals welke keuzes je maakt en hoeveel stroom je nodig hebt. Dus zo’n ontwikkelproces duurt soms enige jaren voordat je tot de realisatie komt. Momenteel is het zo dat als je een bouwvergunning hebt, dan kun je ook een huisnummerbesluit aanvragen en daarna kun je ook aansluiting vragen. Er is een hele lange fase van onzekerheid. Je hebt de timing moeilijk in de hand”, vertelt Schipper. Op het terrein van het Trapezium moeten ongeveer 250 woningen komen. De realisatie daarvan vraagt veel capaciteit. ,,Hoeveel stroom er nodig is hangt af van veel keuzes, waar wij nu nog over nadenken.”
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Pim Schipper van Heilijgers. (Foto: Patrick van den Berg)
UITDAGINGEN
De onzekerheid van het stroomnet raakt ook technisch dienstverlener Van Dorp. Het multidisciplinaire bedrijf uit Amersfoort wordt gedwongen na te denken over oplossingen. ,,We hebben in al onze disciplines wel uitdagingen”, vertelt Gerrit Van Asselt. ,,We hebben de afdeling ‘projecten’ waar ik zelf bij zit. We hebben ook bij nieuwbouw en renovatieprojecten te maken met netcongestie. Als je al aansluiting krijgt, is dat vaak een te kleine en daar kan een gemiddeld project eigenlijk niet op draaien. Dan probeer je allerlei manieren te verzinnen om ervoor te zorgen dat je voldoende vermogen krijgt, zodat je wel kunt draaien. Dat kun je op verschillende manieren oplossen. Negen van de tien keer worden er extra PV-panelen (zonnepanelen) op het dak gelegd, om de capaciteit van de aansluiting wat omhoog te krijgen”, legt Van Asselt uit.
OPBRENGST ZONNEPANELEN
PV-panelen zijn niet altijd even geschikt voor compensatie van een kleine aansluiting. In de wintermaanden is de opbrengst vaak te weinig en dit terwijl je voor een warmtepomp het meeste vermogen nodig hebt. In de periode van april tot oktober wordt ongeveer 80% van de totale jaaropbrengst gegenereerd. De winterperiode is goed voor de overige 20%.
Ook kijkt Van Dorp naar andere oplossingen, zoals het gebruik van batterijen. ,,Voor ons betekent het dat we veel met allerlei plannen bezig zijn met hoe we dingen kunnen oplossen. Vroeger waren wij helemaal niet bezig met batterijen en nu zijn we projecten aan het opleveren waarbij we veel PV-panelen op het dak leggen en grote batterijen gebruiken. Mogelijk gaat de Nieuwe Energiewet in 2026 nog andere mogelijkheden bieden. Daar zijn ze van onze afdeling Energie volop naar op zoek.”
MAATSCHAPPELIJK PROBLEEM
Ondanks alle inspanningen om de gevolgen van netcongestie te omzeilen, zal de verwachte toename daarvan tot de nodige zorgen leiden. ,,Tussen 2025 en 2031 zitten nog vijf jaar waarin wij hopen om woningen te kunnen realiseren en aangesloten te krijgen om mensen van huizen te voorzien. Onze core business is het ontwikkelen en bouwen van huizen. Er zijn momenteel heel veel mensen in Nederland die de woningen keihard nodig hebben. Het is niet alleen ons probleem, maar het is ook een maatschappelijk probleem. We hopen met een partner te kunnen gaan bouwen bij Vathorst-Bovenduist. Daar kan nu niet in volle vaart ontwikkeld en gebouwd worden, omdat daar nog een station van Stedin moet worden gebouwd”, vertelt Schipper.
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Bovenduist. (Foto: Patrick van den Berg)
Bij Bovenduist moet naast een elektriciteitsstation ook nog een toegangsweg worden gemaakt. De aanleg daarvan zou 1 à 2 jaar in beslag kunnen nemen. ,,Eigenlijk zou je in 2027 kunnen beginnen met bouwen, maar ik begrijp nu dat het niet eerder dan 2030 zal zijn. Het heeft geen nut om daar nu te gaan bouwen omdat er geen stroom is”, legt Schipper uit. In een schriftelijke reactie laat Stedin weten dat de bouw van woningen en bedrijven in Bovenduist inderdaad afhankelijk is van een nieuw verdeelstation.
Op de website van netbeheerder Stedin wordt dit punt nog eens bevestigd. Om Amersfoort van elektriciteit te blijven voorzien, is de bouw van een nieuw hoogspanningsstation noodzakelijk. Het hoogspanningsstation zal worden gebouwd bij de nog te bouwen wijk Bovenduist en vormt een integraal onderdeel van het ontwikkelplan van de gemeente Amersfoort. Voor de ontwikkeling daarvan onderzoekt Stedin samen met de gemeente Amersfoort de mogelijkheden van dit project. Vanuit dit station zullen er ondergrondse kabels worden aangelegd naar onder meer Vathorst en wijken rondom het stadscentrum. Volgens Gerrit Van Asselt is het niet alleen de nieuwbouw die hinder heeft. ,,Het is ook bij verbouwen of bij uitbreidingen.
Aan de ene kant moet je verduurzamen, maar aan de andere kant heb je geen ruimte om te verduurzamen
Wat er ook bij komt is dat de overheid wil dat we allemaal gaan verduurzamen. Dus we moeten allemaal van het gas af. Wij doen verder geen werkzaamheden in de particulieren markt, maar bij een gemiddeld oud kantoorpand staan meestal nog CV-ketels. Die oude ketels gaan eruit en daar komt veelal een warmtepomp voor terug. Warmtepompen zijn bijna altijd elektrisch en dus moet de aansluiting van het pand omhoog. Er is geen ruimte op het net, dus dat kan dan niet. Aan de ene kant moet je verduurzamen, maar aan de andere kant heb je geen ruimte om te verduurzamen.” Toch is er ook zicht op de mogelijke oplossingen. Schipper wijst erop dat een gezamenlijke aanpak nodig is: ,,Het meest simpele is het net verzwaren, wat sowieso nodig is. Bij nieuwe projecten moeten we met een grote groep mensen proberen te zoeken naar oplossingen. Als je in een gebied een aantal projecten en eigenaren van grond hebt en die daar plannen mee hebben, kun je individueel proberen om iets op te lossen. Maar het gaat beter als je gezamenlijk problemen oplost”, vertelt Schipper.
Van Asselt ziet dat innovatieve middelen al volop worden ingezet. ,,Ik denk dat veel bedrijven bezig zijn met meten en het verzamelen van gegevens. Alles wordt steeds intelligenter aan elkaar gekoppeld. Er wordt de hele dag door gemeten en op basis daarvan gaan we steeds meer regelen. Ik begreep dat er volgend jaar een nieuwe energiewet komt. Dan mag je misschien onderling wat met elkaar uitwisselen. Stel dat de buren energie overhouden en ik heb tekort, dan zou je op die manier energie kunnen uitwisselen.”
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Gerrit van Asselt van Van Dorp. (Foto: Patrick van den Berg)
Over de oplossing sluit Gerrit Van Asselt zich aan bij Heilijgers. ,,Wat er nu moet gebeuren en waar ze volop mee bezig zijn, is het aanpassen van de netcapaciteit. Alles wat in de grond ligt wordt aangepakt. Maar het duurt nog zes of zeven jaar voordat dat af is”, vertelt Van Asselt. De onzekerheid over de toekomst dwingt partijen tot innovatieve en slimme oplossingen, om de energietransitie te waarborgen.
