Gedeelde ervaringen geven mantelzorger Freek energie om door te gaan

AMERSFOORT Voor Amersfoorter Freek van Renswoude (36) is het vanzelfsprekend dat hij mantelzorger is voor zijn vader, die een vorm van dementie heeft. Maar in combinatie met zijn fulltime baan is dat best pittig. Gelukkig is er ondersteuning van Indebuurt033 en bieden de tips en ervaringen van andere mantelzorgers in gespreksgroepen hem de energie om door te gaan.

door Thijs Tomassen 

Een zorgend karakter heeft Freek altijd al gehad. Als jongen van veertien ging hij uit school direct naar huis om er te zijn voor zijn zieke moeder. Toen bijna vijf jaar geleden beginnende dementie werd geconstateerd bij zijn vader, nam hij in de periode die volgde bijna als vanzelf de rol van mantelzorger aan.  

,,Gaandeweg zijn ziektebeeld kwamen we erachter dat hij niet goed meer zelfstandig kon wonen”, vertelt Freek. ,,Maar hij wilde wel graag op zijn vertrouwde plek blijven. Mijn partner en ik waren al tijdelijk bij hem ingetrokken, nog niet per se met de bedoeling om hem te gaan verzorgen. Maar we zijn toch bij hem gebleven, zodat we hem kunnen helpen. Schoonmaken, wassen, boodschappen doen, koken: we doen alles wat bij mantelzorg komt kijken.”  

Dat kent zijn uitdagingen. Als beginnend mantelzorger had Freek soms het gevoel er alleen voor te staan. ,,Mensen die niet met dementie in aanraking zijn gekomen weten niet zo goed wat het ziektebeeld inhoudt. Daarom kon ik er moeilijk met anderen over praten. Het scheelt dat ik broers en zussen heb die af en toe bijspringen, maar ik woon bij mijn vader en ben dus praktisch elke dag mantelzorger.”

IN HETZELFDE SCHUITJE

Bij zorgorganisatie Beweging 3.0 wezen ze hem op het bestaan van een gespreksgroep bij welzijnsorganisatie Indebuurt033, die specifiek bedoeld is voor mantelzorgers die zorgen voor iemand met dementie. Dat bleek precies wat Freek nodig had. ,,Ik ontmoette daar andere mantelzorgers, mensen die in hetzelfde schuitje als ik bleken te zitten. Ik heb het als heel fijn ervaren om met elkaar te praten over hoe het is om mantelzorger te zijn.”

Het gaf hem houvast, wat maakte dat hij kon groeien in zijn nieuwe rol. ,,Dementie manifesteert zich op diverse manieren, maar er zijn ook overeenkomsten. Het heeft mij geholpen om het daar met andere mantelzorgers over te hebben. Het gevaar dreigt dat je niet doorhebt dat je als mantelzorger steeds meer gaat doen. Het begint met schoonmaken, maar er komen steeds meer huishoudelijke en zorgtaken bij. Dan is het zeer welkom om te horen hoe ervaringsgenoten daarmee omgaan.”

UITDAGINGEN

Met hoeveel liefde Freek het ook doet, de zorg voor zijn vader heeft steeds meer invloed op zijn leven. Hij geeft een concreet voorbeeld: ,,Mijn vader vergeet zijn medicijnen als ik hem die niet geef. Maar ik wil zelf ook weleens op vakantie. Dan realiseer ik me: als ik nu ga, dan neemt hij zijn medicijnen niet. Voorheen kon ik ze op een vaste plek klaarleggen en nam hij ze, maar op een gegeven moment merkte ik dat hij een dosis oversloeg. Dan kan het gevaarlijk worden. Dus als ik op vakantie ga moet ik wat regelen met familie of thuiszorg.”

Dementie is vaak een progressieve ziekte. Dat zorgt ervoor dat de vader van Freek steeds minder bewegingsvrijheid heeft. Ook dat stelt de mantelzorger voor uitdagingen. ,,Neem autorijden. Op een gegeven moment kan iemand met dementie dat niet meer zelf, het wordt gevaarlijk. Maar door de autosleutels af te pakken, ontneem je op een heel directe manier iemands vrijheid. Dan krijg je dus strijd. Hoe los je dat op?”

ERVARINGEN DELEN

,,De gesprekken daarover met ervaringsgenoten helpen dan enorm”, vervolgt Freek. ,,Niet dat je de oplossing op een presenteerblaadje krijgt aangereikt, maar je krijgt wel tips waarvan je denkt: hé, dat is slim, dat kan ik op mijn eigen manier gaan proberen. Die gesprekken geven mij het vertrouwen dat ik ermee kan leren leven én de energie om door te gaan.”

Het werkt versterkend als mensen hun ervaringen met elkaar delen

Mantelzorgcoördinator Heleen Vonk van Indebuurt033 hoort dit van veel deelnemende mantelzorgers. ,,In de gespreksgroepen wordt gelachen en soms een traan weggepinkt. Er wordt over en weer veel met elkaar gedeeld. Dat is het mooie: het werkt versterkend als mensen in dezelfde situatie zitten en hun ervaringen met elkaar delen.”

BLIJK VAN WAARDERING

Naast de gespreksgroepen biedt Indebuurt033 meer ondersteuning voor mantelzorgers. Vonk wijst op de cursus over mantelzorg en dementie en hoe daarmee om te gaan (twee keer per jaar). Ook zijn er regelmatig terugkerende themabijeenkomsten over bijvoorbeeld veranderingen in de zorgen een levenstestament.

Mantelzorgers krijgen van de gemeente Amersfoort jaarlijks een schouderklop op de Dag van de Mantelzorg, die 9 november plaatsvond. Freek en veel meer Amersfoortse mantelzorgers gingen die dag naar Dierenpark Amersfoort. Ook is er een Blijk van Waardering, een geldbedrag van 125 euro waarmee de gemeente mantelzorgers bedankt voor hun inzet. Mantelzorgers kunnen het bedrag nog tot 1 maart 2025 digitaal aanvragen. En er is de jaarlijks aan te vragen Mantelzorgpas ter waarde van 150 euro, die door mantelzorgers en degene waar ze zorg aan verlenen kan worden ingezet voor wat extra hulp of ondersteuning van Leef3.nu.

GELUKSMOMENT

Freek is dankbaar dat deze duwtjes in de rug er zijn. ,,Als die ondersteuning er niet was geweest, was mijn lontje misschien al opgebrand. Als mantelzorgers het langer volhouden, kunnen mensen langer thuis wonen. Het is dus heel waardevol. Is het niet voor mezelf, dan wel voor mijn vader.”

Met alle hulp die er is hoop ik dat hij zijn leven waardig kan volmaken

Hij geeft een voorbeeld: ,,Mijn vader vindt het heel leuk om naar buiten te kijken. Met het bedrag van de Mantelzorgpas heb ik een vogelhuisje voor in de tuin kunnen kopen. Hij ziet de vogeltjes en geniet daarvan. Echt een geluksmoment. Daar krijg ik kippenvel van. Dat geeft mij de voldoening en het gevoel: ik doe het niet voor niks.” Even valt er een stilte. Freek: ,,Ik word er nu een beetje emotioneel van. Mijn vader heeft ook jarenlang voor mij gezorgd, dus doe ik dat graag terug. Ik weet dat hij niet beter wordt, dat doet pijn. Maar met alle hulp die er is hoop ik dat hij zijn leven waardig kan volmaken.”

Ben je mantelzorger en heb je ondersteuning nodig? Bij de Informatiewinkels van Indebuurt033 kun je terecht met je vragen. Ook kun je een afspraak maken met de mantelzorgcoördinatoren via mantelzorgers@indebuurt033.nl of door te bellen naar Indebuurt033 via 033 204 8677. Meer informatie: www.amersfoort.nl/mantelzorg.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met de gemeente Amersfoort.