Renovatie Rietveldpaviljoen: Monumentale kunsthal duurzamer en toegankelijker

AMERSFOORT De verf boven de voordeur bladdert af, een deel van de kozijnen is rot en op sommige plekken zitten de vochtplekken in de muur. Het Rietveld Paviljoen aan de Zonnehof in Amersfoort verkeert in slechte staat. En daarom wil de gemeente het opknappen.

Het gebouw was in één van de eerste kunsthallen van Nederland. Het ontwerp is van beroemd architect en interieurontwerper Gerrit Rietveld en opende in 1959 de deuren. Van het interieur tot de haakjes in de muren: over alles heeft de architect zelf nagedacht. Tot op de dag van vandaag biedt de kunsthal nog steeds ruimte aan kunstenaars om hun werk te exposeren.

,,Ik ben heel trots dat het die functie nog steeds heeft”, zegt directeur Hans van Helden. Zes jaar geleden stond het pand namelijk nog te koop en zelfs op de lijst om gesloopt te worden. Van Helden heeft toen met een klein team alles op alles gezet om het pand te behouden als kunstruimte voor de stad. Toen ze een paar jaar geleden begonnen, hebben ze direct een lijst opgesteld van alles wat niét meer goed was aan het pand. ,,We vonden toen 52 gebreken”, zegt hij.

Licht was voor Rietveld belangrijk: met zoveel mogelijk daglicht komt de kunst het best tot zijn recht. Dat is in de kunsthal goed terug te zien: Aan drie kanten van het gebouw bestaat de gevel voor het grootste gedeelte uit ramen. Daar zit nu precies het probleem: de kozijnen rotten weg.

VEEL PANDEN VERDUURZAMEN

De gemeente wil tot 2030 zestig gemeentelijke gebouwen verduurzamen. Dat zijn onder andere een aantal monumenten, zoals het Rietveldpaviljoen, maar ook sporthallen, buurthuizen en de Sint Aegtenkapel. De panden worden zo goed mogelijk geïsoleerd en gaan van het gas af. Daar trekt de gemeente tientallen miljoenen voor uit.

Tijdens de renovatie van de kunsthal wordt het pand zo CO2-neutraal mogelijk gemaakt. Het pand wordt waar mogelijk geïsoleerd, er komt en warmtepomp en de vele kieren langs de ramen worden gedicht. Voor de aannemer wordt het best een klus. ,,Er moet heel veel gebeuren”, zegt Joris van der Linden namens aannemersbedrijf Nico de Bont.

De afgelopen maanden is er een controle van het gebouw geweest, om alles goed in beeld te krijgen. De lijst gebreken is lang: ,,Op sommige plekken is de vloer rot vanwege de waterschade en bijna alle kozijnen moeten opnieuw”, zegt Van er Linden. Aan de binnenkant van de muren zijn oude vochtplekken te zien.

Als de renovatie af is, moeten de problemen verholpen zijn, maar zien de bezoekers als het goed is zo min mogelijk verschil. ,,We willen het zo aanpakken dat als we klaar zijn je eigenlijk niet kan zien dat we geweest zijn”, zegt de aannemer. ,,Het moet geen nieuw gebouw worden.”

BETER TOEGANKELIJK

Het pand word niet alleen gerenoveerd, maar wordt ook een stukje groter. Aan de achterkant van het pand wordt een stuk aan gebouwd. Dat pand is apart af te sluiten en kan worden gebruikt voor tentoonstellingen of andere activiteiten, maar ook als kantoor.

Het Rietveldpaviljoen wordt tegelijkertijd rolstoeltoegankelijk gemaakt. Als alles doorgaat komt in het nieuwbouwgedeelte een lift. Daarmee kunnen bezoekers die slecht er been zijn ook de exposities op de eerste verdieping bekijken. ,,Dat is al heel lang een wens”, zegt Van Helden. ,,Je wilt dat iedereen hier goed terecht kan.”
Al jaren hoopt hij op een renovatie. ,,Dat dat nu lijkt te gebeuren, is een cadeau.” De nieuwe plannen noemt hij ‘precies wat het gebouw nodig heeft’.

TIJDELIJK GESLOTEN

,,Ik ben gewoon heel trots”, zegt Van Helden glunderend. ,,Als ik de plannen zie word ik gewoon heel blij. We zijn als gebruiker heel serieus genomen.” Wanneer de renovatie begint is nog onduidelijk. De gemeente werkt samen met de aannemer en de architect de plannen nu verder uit. Daarna moet er nog een vergunning worden aangevraagd. Als de renovatie begint gaat het Paviljoen een halfjaar tot een jaar dicht. ,,Daarna gaan we verder waar we nu al goed mee bezig zijn”, zegt Van Helden.

(Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht).