Van defecte dynamo tot koffiezetapparaat: veel spullen ‘nog prima te repareren’

AMERSFOORT Vrijwilliger Thomas haalt bij het Repair Café in Huis Miereveld een koffiezetapparaat uit elkaar. ,,Dit is nog prima te repareren.” Toch gooien veel Amersfoorters hun kapotte apparaten ‘gewoon’ weg. De gemeente is een campagne gestart, in de hoop dat meer inwoners hun apparaten een tweede leven gunnen.

door Benthe Bronkhorst 

Het begint rustig op woensdagavond in Huis Miereveld. Tot kwart over ach zitten de vrijwilligers aan de koffie. Maar daarna druppelen meerdere mensen binnen. ,,Het wisselt vaak”, zegt Thomas. De ene keer is het druk, de andere keer staat er een rij.

Een man brengt draagt een koffiezetapparaat naar binnen. Een vrouw komt langs met een muziekbox waar een ruis in zit. Vrijwilligers hebben al veel voorbij zien komen. ,,Mensen komen vaak een huishoudelijk apparaat brengen”, zegt Thomas. Geconcentreerd staat hij in de broodbakmachine te kijken die Henk net heeft gebracht. 

Henk deed thuis een dappere poging met behulp van YouTube-video’s, maar hij kreeg niet alle schroefjes los. ,,Toen ik verder zocht kwam ik dit initiatief tegen. Ik dacht ‘ik loop eens langs’.”

VEEL WEGGEGOOID 

Maar dat doen lang niet alle Amersfoorters, blijkt uit onderzoek van het AmersfoortPanel. Zij kregen verschillende vragen over wat ze doen met bijvoorbeeld kapotte apparaten, meubels of kleding. 35 tot 41 procent van de respondenten zegt kapotte spullen weg te gooien.

In 2023 gooiden inwoners per persoon 483 kilo afval weg. Ruim 200 daarvan als restafval. Veel spullen zijn best te repareren. Maar vooral apparaten worden makkelijk weggegooid. Ruim driekwart van de mensen gooit ze ‘gewoon’ weg. Slechts zeven procent gaf aan apparaten te laten repareren door een vrijwilliger, zoals bij een Repair Café.

Vaak geven respondenten aan dat iets nieuw kopen ‘minder gedoe’ is, of goedkoper. Lang niet alle respondenten weten wat ze er mee kunnen of dat repareren mogelijk is.

‘BEETJE OPVOEDEN’

,,Het is zonde dat mensen dit niet proberen”, zegt René. Hij is druk aan het priegelen met een draadje. Twee jonge mensen komen een fiets langsbrengen, omdat zowel de voor- als achterlamp het niet meer doet. Een onderdeel van de ouderwetse dynamo blijkt niet meer goed. ,,Bij de fietsenmaker proberen ze dit niet meer. Dan gaat er een lamp met een batterij op”, zegt hij.

Hij vindt dat mensen te gemakkelijk kiezen om iets nieuws te kopen. Het Repair Café is twee keer per maand, twee uur per keer open. ,,In die tijd kunnen we veel maken”, zegt hij. Vaak legt hij uit wat hij doet. ,,Dan kunnen we ze nog een beetje opvoeden”, zegt hij met een knipoog.

NIEUWE CAMPAGNE 

Aan de tafel in de hoek zit Gerda achter een naaimachine. ,,Ik heb het eigenlijk altijd druk”, zegt ze. Kleding wordt relatief vaak wél gerepareerd. ,,Mensen komen of hier langs of bellen gewoon of ik nog iets kan maken.” Gerda hoopt dat meer mensen kiezen voor reparatie.

De gemeente is begonnen met de campagne Heel Amersfoort Repareert. Het doel is om meer mensen bewust te maken van de opties. Daarbij wordt gewezen op alle mogelijkheden die er in de stad al zijn. Niet alleen de repair cafés worden genoemd, maar ook naar andere plekken waar je spullen of kleding kan laten repareren.

De vrijwilligers bij Huis Miereveld denken dat dat best zou kunnen werken. ,,Als mensen er eenmaal van hebben gehoord, komen ze vaker terug”, ziet René. De vrijwilligers snappen wel dat het soms makkelijker is om iets nieuw te bestellen. ,,Dat gaat natuurlijk wel sneller.”

‘HET IS GEMAKZUCHT’ 

Bij Huis Miereveld zijn ze niet de enige die denken dat de campagne vruchten af kan werpen. ,,Hoe meer aandacht je er aan geeft, hoe meer bewustwording je creëert”, denkt Johhny Baas van Repair Café Vathorst. Ook in Vathorst weet een groep mensen het initiatief goed te vinden, maar ook daar zijn het vaak dezelfde mensen. Vaak is het een oudere doelgroep. ,,Die nemen veel verschillende soorten apparaten mee, zolang het maar te dragen is.

Volgens Baas gaat het vooral om een mentaliteitsverandering. Mensen realiseren zich niet altijd dat reparatie een optie is. ,,We zijn gewend om alles direct nieuw te kopen als het kapot is. Het is een soms een stuk gemakzucht.” Hij hoopt dat de campagne daar verandering in kan brengen.

De broodmachine van Henk blijkt vanavond niet meer te repareren: het juiste gereedschap mist. Na veel gepriegel zijn bijna schroefjes los, maar ,,voor deze heb ik een ander soort schroevendraaien nodig”, zegt Thomas terwijl hij naar het laatste schroefje wijst.

De mannen zijn er al wel achter wat er mis is: er moet een nieuwe snaar in. En dat is volgens Thomas goed te doen. ,,Ik ga het thuis gewoon nog een keer proberen”, zegt Henk. Alle losse onderdelen stopt hij weer in de machine. ,,Totdat het wel lukt.”

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)