‘Er is voor ons nog geen morgen, maar door te werken, komen we vooruit’

AMERSFOORT Voor Rahaf en Rasha uit Syrië is Amersfoort de veilige plek waar ze kunnen bouwen aan een nieuwe toekomst. De twee vrouwen zijn uit Syrië gevlucht, omdat het te gevaarlijk was om te blijven. Nu hebben ze voor het eerst betaald werk in Nederland, als winkelmedewerker en caissière in Vathorst. Dat geeft hen het zelfvertrouwen om hun doelen te bereiken.

Ook al gaat het in het Engels makkelijker, ze doen het interview ‘gewoon’ in het Nederlands. Het is soms even zoeken naar woorden, maar de dames vertellen rustig hun verhaal. Het tekent de wil van Rahaf (47) en Rasha (42) om de taal zo snel mogelijk te leren en volwaardig mee te doen in de samenleving. 

Zonder verblijfsvergunning hebben Rahaf en Rasha nog geen recht op een door de overheid betaalde inburgeringscursus. Stilstand is achteruitgang, dus kiezen ze ervoor om het heft in eigen handen te nemen. Na zelfstudie en drie maanden vrijwillige taallessen in het Amersfoortse opvangcentrum waar de twee verblijven, leren ze de taal nu ook op de werkvloer. Wat is daarvoor een betere plek dan bij de kassa?

‘VEEL VRAGEN HEEFT GEHOLPEN’

In de winkel in het winkelcentrum van Vathorst is het de hele dag een komen en gaan van mensen. Klanten helpen, vragen beantwoorden, soms een misverstand oplossen: Rahaf en Rasha doen het na enkele maanden alsof ze al veel langer meewerken.
,,Het begin was moeilijk, maar nu ben ik het gewend en gaat het goed’, vertelt Rasha, die in Syrië werkte als docent Engels en vertaler. ,,Ik kan met mensen praten zonder dat ik zenuwachtig ben en na hoef te denken. Ik weet wat de regels zijn en wat ik moet doen. Aan het begin heb ik veel aan collega’s gevraagd, dat heeft me geholpen.”

Het werk is goed voor haar ontwikkeling. ,,De hele dag hoor ik nieuwe Nederlandse woorden. Die schrijf ik op, zodat ik ervan leer. Het is uitdagend, maar niet meer moeilijk. Elke ochtend denk ik: ik ga vandaag weer een nieuwe situatie ervaren. Elke dag is een nieuw avontuur waar ik van leer.”  

NIET MAKKELIJK

Rahaf werkte in Syrië als operationeel manager bij een groot logistiek bedrijf. Ze knikt instemmend. ,,Ik praatte altijd Engels met mensen, maar in de winkel moet ik Nederlands praten. We hebben een groot assortiment producten, dus dat is niet makkelijk. Maar nu weet ik zelfs wat een kettlebell (trainingsgewicht) is. Als ik het echt niet begrijp, dan vraag ik de klant: wat bedoel je? Of ik vraag het aan collega’s. Ik zou willen dat ik de taal sneller leer, maar ik doe mijn best.”

Ik heb daar twee jonge dochters, dus werken en geld verdienen is heel belangrijk voor mij

Hun baan is voor Rahaf en Rasha een kans die ze met beide handen aangrijpen. Rahaf: ,,Niet alleen vanwege de taal en om de Nederlandse werkcultuur te leren kennen. Ik ondersteun mijn familie in Syrië, ik heb daar twee jonge dochters, dus werken en geld verdienen is heel belangrijk voor mij. Daarbij komt dat we als asielzoeker vaak alleen leven. We verlangen naar onze familie en moeten onszelf bezighouden, anders is het heel moeilijk. Ook daarom is het heel belangrijk om werk te hebben.”

Rahaf probeerde al jaren betaald werk te vinden, maar stuitte altijd op werkgevers die om een TWV (tewerkstellingsvergunning) vroegen. Charita Maikoe is Regionaalverbinder voor statushouders van de Arbeidsmarkt Regio Amersfoort. Zij zorgde ervoor dat asielzoekers nu via de Meedoen-balie bij het COA Amersfoort in contact kunnen komen met een jobhunter. Die gaat vervolgens op zoek naar een match met een werkgever. Zo kwamen Rahaf en Rasha in contact met Hafida, filiaalmanager van Action in Vathorst, een werkplek dicht bij hun opvang in het Campanile Hotel.

Ik kijk niet naar wat ze niet kunnen, maar naar wat ze wél kunnen

Hafida ontving beide vrouwen afgelopen zomer met open armen en koestert hun inbreng op de werkvloer. ,,Rahaf en Rasha zijn geweldige dames om mee samen te werken. Ik zie dat ze gemotiveerd zijn en graag willen. Op mijn beurt wil ik ze dan van alles leren om verder te komen. Ik kijk niet naar wat ze niet kunnen, maar naar wat ze wél kunnen.”

Als voorbeeld noemt ze de taalvaardigheid. ,,Dat was aan het begin even lastig aan de kassa. Ik vind het mijn taak als manager om ze de ruimte te geven om te leren. Het allerbelangrijkste is de rust bewaren. Mensen weten dat deze dames in opleiding zijn. Wordt het drukker bij de kassa omdat het wat langer duurt? Dan doen we gewoon een volgende kassa open. Asielzoekers moeten een goede ‘onboarding’ (begeleiding en kansen) krijgen, zodat ze goed landen op hun nieuwe werkplek. En de taal? Daar raken ze dan vanzelf mee ‘besmet’.”

INVESTEREN IN MENSEN

Rasha glimlacht bescheiden: ,,Dat Hafida ons zo ondersteunt, geeft mij het vertrouwen dat ik het kan. Daardoor werk ik nu zonder zenuwachtig te worden. Vanwege mijn beperkte lengte zijn er soms uitdagingen. Dan zegt Hafida: ‘je mag ook op een krukje staan, doe waar jij je prettig bij voelt’. Ik ben heel dankbaar voor de steun van Hafida, onze collega’s en alle vrijwilligers in Amersfoort die ons helpen.”

Voor Hafida voelt het werken met asielzoekers als een investering in mensen. ,,Wat je geeft, krijg je terug. Daar geloof ik heilig in. Deze mensen komen naar Nederland om zich veilig te voelen. Dat wij daar met Action aan kunnen bijdragen, geeft ons energie. Zolang Rahaf en Rasha bij ons werken, horen ze er helemaal bij. Ze zijn een volwaardig onderdeel van ons team en kunnen altijd bij mij terecht.”

Ze hoopt dat belemmeringen verdwijnen voor asielzoekers die graag willen werken. ,,Het aanvragen van een tewerkstellingsvergunning moet sneller kunnen. Het duurde een paar weken, voordat de dames konden beginnen, dat is weggegooide tijd.”

NOG GEEN MORGEN, WEL VOORUIT

Als het aan Hafida ligt, blijven Rahaf en Rasha nog lang in haar team werken. Die gedachte zorgt voor een beetje meer rust in de hoofden van de nieuwkomers. ,,Zonder verblijfsvergunning is er voor ons nog geen ‘morgen’. Maar door te werken bij Action, komen we vooruit”, zegt Rahaf. ,,Sinds ik hier werk, heb ik ‘s avonds geen slaapmiddel meer nodig. Dit voelt als de start van een nieuwe toekomst. Dat gun ik iedereen in onze situatie. Ik zou wensen dat ik al mijn vrienden naar Action kon brengen.”

Werkgevers die ook een kans willen bieden aan asielzoekers en/of statushouders kunnen contact opnemen met het Werkcentrum regio Amersfoort. Kijk daarvoor op www.werkcentrumregioamersfoort.nl/contact of mail naar info@werkcentrumregioamersfoort.nl. Zij adviseren ook over de diverse voorzieningen die werkgevers ondersteunen om statushouders duurzaam in dienst te nemen.

Dit artikel komt tot stand in samenwerking met gemeente Amersfoort.