Dansend overwinteren in eigen stad: nachtburgemeester Lisa bouwt mee aan Club Paap

AMERSFOORT Met Club PAAP heeft Amersfoort in elk geval voor even een nachtclub. Vorige week zaterdag was de eerste editie van de serie van acht feesten. Tien collectieven slaan de handen ineen om dansend te ‘overwinteren’ in eigen stad. Een van de aanjagers achter de clubavonden is Lisa Bast (30), die als allereerste nachtburgemeester op de helft van haar termijn is. Mooi moment voor een gesprek over ‘clubben’ in Amersfoort, haar wapenfeiten tot nu toe en het belang van nachtcultuur.

door Thijs Tomassen/Nieuwsplein33 

Gaat met Club PAAP een langgekoesterde wens in vervulling?
Lisa: ,,De behoefte is er al heel lang. Een groeiende groep Amersfoorters zoekt een plek waar ze na één uur ’s nachts terechtkunnen in de binnenstad, waar je dan toch vooral veel van hetzelfde vindt. Om te dansen op muziek die zij tof vinden, om zichzelf te zijn, om gelijkgestemden te ontmoeten. Dus ja, voor die groep is een club zeker een wens die in vervulling gaat. Ik merk nu al dat er veel aandacht voor is. Ik hoop dat we nieuwe gezichten gaan zien op deze clubavonden. Dat er een gevoel van community ontstaat en een bepaalde betrokkenheid om dit verder te brengen, in wat voor vorm dan ook. Dat we niet naar andere steden hoeven om een clubavond te ervaren. Daar heb ik heel veel zin in. En ik geloof dat het kan.”

Wat is het verhaal achter de geboorte van Club PAAP?
,,Om te beginnen is het een reeks van acht clubnachten om de winter in eigen stad te overleven. We brengen een nieuw geluid in de binnenstad. Meer artistieke en technische kwaliteit, op een plek waar we ook veel waarde hechten aan sociale veiligheid. De festivals zijn voorbij, we duiken de warmte van de club in. Het is ontstaan vanuit gesprekken die ik heb gehad met mede-kartrekkers Sebastiaan Kolmschate van Mainpanel en Tijmen Kloostra van Raveplan. Zoals Mainpanel en Raveplan zijn er meer collectieven in de stad die met de organisatie van evenementen bijdragen aan nachtcultuur. Denk aan Untitled, OostWest, Wacht en Ism Schism Soundsism. Sebastiaan, Tijmen en ik vonden dat het tijd is om zulke collectieven samen te brengen en de community voor de Amersfoortse nacht te versterken.”

(Instagram clubpaap)

,,Elke clubavond slaan twee collectieven de handen ineen. Kruisbestuiving dus, meerdere genres, communities en doelgroepen die bij elkaar komen. We hopen dat het zorgt voor onderlinge uitwisseling en bezoekers kunnen nieuwe vormen van muziek en vibes ervaren. We gaan echt iets opbouwen met elkaar, voor de langere termijn.”

En waar gaat dat gebeuren?
,,Aan de Papenhofstede, dat is achter de Lavendelstraat. De entree is eigenlijk de achteringang van de Karseboom en Tjommies. Door die andere ingang proberen we een andere ervaring te creëren. Het voelt wat meer underground. En dat ga je ook binnen terugzien. We werken met creatieve bouwers, lichtkunstenaars en vj’s. Dat moet allemaal bijdragen aan die underground ervaring. Een nieuwe vibe op een vertrouwde plek. Dat doen we bewust, anders is de stap om naar een club te gaan misschien te groot. Daarnaast is dit misschien wel de enige locatie in de binnenstad om dit te doen, omdat het de juiste inrichting en een nachtvergunning heeft.”

Je bent als nachtburgemeester mede-organisator. Hoort het organiseren van feesten bij jouw rol?
,,Niet per se, mijn rol als nachtburgemeester is voornamelijk verbinden, motiveren en adviseren. Maar met mijn productiehart kan ik het niet laten om mee te helpen en ook bij de opbouw en afbouw te zijn. Ik vind het belangrijk om verbonden te blijven met bezoekers, organisatoren, collectieven en ondernemers. Als nachtburgemeester van Amersfoort zet ik mij in voor een nacht waar ruimte is voor culturele diversiteit - zowel in aanbod als bezoekers - en waar Amersfoorters en bezoekers zich welkom en veilig voelen. Dit initiatief is daar de perfecte invulling van.”

Artikel gaat verder onder de afbeelding. 

Deze deur in de Papenhofstede is de toegang tot club Paap. (Beeldmontage Nieuwsplein33)

Is Club PAAP wat jou betreft een opmaat naar een vaste club in de binnenstad?
,,Het biedt in elk geval een mooie onderzoeksgrond om antwoord te vinden op die en veel andere vragen. Er zijn veel manieren om invulling te geven aan zo’n plek. Het hoeft niet per se alleen een club te zijn. Je kunt ook denken aan een concept waarbij je eerst lekker eet met elkaar en waar later op de avond de tafels en stoelen aan de kant gaan om te dansen. Ik voer er vaak gesprekken over met mensen. Die lopen heel erg uiteen, van enthousiaste tot sceptische geluiden. Maar ik geloof er sterk in: als de juiste ondernemer de sweet spot ziet, dan heeft diegene een goudmijn te pakken.”

Je bent een jaar onderweg als nachtburgemeester: wat zijn wapenfeiten waar je trots op bent?
,,Niet toevallig ligt er een motie op tafel bij de gemeenteraad die gaat over vrije openingstijden en daarmee over een mogelijke invulling van een club. Het zou heel tof zijn als er een locatie komt met een 24 uurs-vergunning. Als verbinder tussen dag en nacht, tussen stadhuis, binnenstad en rafelrand, hoop ik dat Club PAAP zo succesvol blijkt dat ondernemers zich geroepen voelen om te kijken hoe we dit samen verder kunnen brengen. En dat deze reeks voldoende informatie biedt om ook de vergunning voor die ondernemer mogelijk te maken. Ik hoop dat de twee sporen op een punt samenkomen en dat dat de start is van een nieuwe plek waar nachtcultuur in Amersfoort tot bloei kan komen.”

Hoe ervaar je het nachtburgemeesterschap tot nu toe?
,,Als een heel leerzame periode. Ik leer veel over het culturele landschap van onze stad, de politiek, de gemeente, maar ook over mezelf. Dat vind ik heel interessant en het is ook nog onwijs dynamisch. Ik heb echt het gevoel dat ik er middenin zit. Daar hou ik wel van. Het afgelopen jaar heeft vooral in het teken gestaan van netwerken opbouwen. Vergeet niet dat ik de eerste nachtburgemeester in Amersfoort ben en dat het een rol is van een lange adem, omdat je met zoveel partijen te maken hebt. De keerzijde daarvan is dat de resultaten tot nu toe een beetje abstract bleven en het soms wat onbevredigend voelde. Er zijn veel zaadjes geplant, ik hoop dat die volgend jaar ontkiemen.”

Hoe ziet het leven van een nachtburgemeester er precies uit?
,,Deze vraag krijg ik vaker. Als nachtburgemeester ben ik een motivator, een verbinder en een adviseur ineen. Ik zit tussen de scene en het stadhuis in. Ik ben de brug die informatie doorgeeft, mensen motiveert en aanjaagt. De ene keer is dat ’s nachts, maar het kan ook zijn dat ik zaterdagochtend op een terras zit met een cappuccino om een visie te formuleren op een onderdeel van nachtcultuur. Ik voer heel veel gesprekken met alle partijen die op enige manier betrokken zijn bij de nacht, van horecaondernemers tot ambtenaren. Maar ik kom bijvoorbeeld ook in contact met organisaties zoals de politie en discriminatie.nl, bijvoorbeeld omdat discriminatie helaas ook voorkomt in de nacht.”

Burgemeester Lucas Bolsius en nachtburgemeester Lisa Bast in november 2024. (Silke Ham)

Veiligheid, zeker de veiligheid van vrouwen, is ook zo’n belangrijk thema. Hoe zet jij je daarvoor in?
,,Het is bizar om te zeggen dat vrouwen een kwetsbare groep zijn, maar dat is helaas wel zo. Ik heb posters verspreid van de campagne Wij eisen de nacht op en heb meegefietst met de verlichte fietsroute van de Dolle Mina’s langs plekken die onveilig voelen. Ik heb ook mijn ideeën over hoe we het veiliger kunnen maken in Amersfoort. In Rotterdam bestaat een mooi initiatief, Safe’R Spot, een veilige haven in de binnenstad waar je tijdens het uitgaan even naartoe kunt voor hulp en ondersteuning, met personeel dat getraind is voor dat soort situaties. Even een gevoel van geborgenheid ervaren, zodat je daarna weer verder kunt. Dat zou ook hier van grote waarde kunnen zijn.”

Tegen welke uitdagingen loop je als nachtburgemeester aan?
,,Het is niet makkelijk om mensen die geen idee hebben te overtuigen van het belang van nachtcultuur. Het is een ervaring die je niet op waarde kunt schatten als je er niet voor openstaat. Met alle andere grote thema’s zoals de woningnood en polarisatie is nachtcultuur een klein onderdeel op de politieke agenda, dus ik moet hard mijn best doen om het onder de aandacht te blijven brengen.”

Waarom is een bloeiende nachtcultuur belangrijk?
,,Steeds meer jongvolwassenen ervaren stress in de huidige prestatiemaatschappij. Wat is daar goed voor? Dansen, loslaten, ontmoeten. Waar doe je dat? In de nachtcultuur! Daar moet het zo veilig mogelijk zijn en je moet jezelf kunnen zijn. Iedereen is welkom, kom er maar bij. Het belang van dat gemeenschapsgevoel moet je niet onderschatten. Daar maak ik me hard voor.”

Wat zijn je verdere ambities als nachtburgemeester? 
,,Ik zie het als mijn taak om een goede basis te leggen voor de volgende nachtburgemeester. Daarom is documenteren belangrijk, een goed netwerk in kaart brengen en wellicht een aanzet doen voor een nachtvisie. Maar ik kom er ook achter dat dat te veel werk is voor alleen een nachtburgemeester met een vrijwilligersvergoeding. Daarom wil ik een nachtraad oprichten zodat het werk verspreid wordt en we nog beter op de hoogte kunnen blijven van wat er speelt in de Amersfoortse nacht.”

Heb je nog wel tijd om zelf het nachtleven in te duiken?
,,Haha, te weinig. En dat vind ik jammer, want het gaat ook om daar zijn. Maar ik ben er wel vrijwel elke avond van Club PAAP bij. De eerste was op zaterdag 8 november en we gaan door tot in april. Daar kijk ik enorm naar uit, zoals ik ook uitkijk naar nog een jaar nachtburgemeesterschap. Ik vind het een eer om dit te mogen doen voor de stad. Ik voel bij veel mensen het vuur dat we het plafond gaan doorbreken. Uiteindelijk willen we allemaal Amersfoort niet meer uithoeven om nachtcultuur te ervaren. Ik heb het gevoel dat dat nu écht gaat gebeuren.”

Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)