Expositie over femicide op het Eemplein: ‘Het begint met liefde en eindigt in iets heel gevaarlijks’

AMERSFOORT ,,Je denkt heel lang dat het een ver van je bed show is”, zegt Roza Boers. ,,Totdat het ineens heel dichtbij is.” Vijf jaar geleden is haar zus door haar partner om het leven gebracht. Dat heet femicide. Vanaf 15 juli is daarover een expositie te vinden op het Eemplein, de officiële opening is om 14.00 uur in aanwezigheid van wethouder Micheline Paffen en nabestaande Roza Boers.   

Elke acht dagen wordt in Nederland een vrouw vermoord, vaak door een (ex-)partner. De expositie van Stichting Open Mind gaat over een aantal van die vrouwen. Er zijn dertien foto’s en verhalen te zien. Niet alleen de verhalen, maar vooral de signalen vooraf staan centraal. ,,Achteraf is het vaak heel duidelijk.”

Roza’s zus had een ogenschijnlijk gelukkig relatie met haar ex. Althans, in het begin. ,,Ze kreeg veel cadeaus en ze straalden uit dat de wereld aan hun voeten lag”, weet Roza nog goed. Maar langzaam veranderde dat. ,,Femicide is er niet ineens”, zegt Boers. Het is een langzaam proces. ,,Het begint als liefde en eindigt in iets heel gevaarlijks.”

SIGNALEN

Niet in alle gevallen zijn de signalen even duidelijk. ,,Toch zijn er een aantal ‘rode vlaggen’”, zegt Roza. Ze is de afgelopen jaren veel in gesprek geweest met andere nabestaanden. Maar ook met vrouwen die zich uit een situatie hebben weten te redden. ,,Naar je onderbuikgevoel luisteren is daarbij heel belangrijk”, weet ze nu. Al is dat makkelijker gezegd dan gedaan, beseft ze.

Wat is femicide?
Wanneer het vrouw zijn onderdeel is van het motief voor het doden van een vrouw, wordt volgens veilig Thuis gesproken van femicide. Het is een vorm van gender gerelateerd geweld.
Voorafgaand aan femicide is er in veel gevallen sprake van intieme terreur. Dat is een ernstige vorm van partnergeweld die gekenmerkt wordt door een patroon van bewuste controle en dwang. Het kan zich uiten in het isoleren, vernederen, intimideren en bedreigen van de partner, maar ook fysiek en seksueel geweld.
Vaak duurt het lang voordat mensen inzien dat ze slachtoffer zijn van (ex-)partnergeweld. Zij proberen het zo lang mogelijk aan zichzelf en hun omgeving uit te leggen en het geweld goed te praten. Slachtoffers kunnen het ook lang verborgen willen houden en uit schaamte en onmacht een soort dubbelleven leiden.

In de expositie komen een aantal signalen terug. Zoals steeds extremere jaloezie, het vervreemden van vrienden en familie of het constant moeten laten weten waar je bent. ,,Achteraf is het vaak heel duidelijk”, zegt Roza. Voor vrienden of familie is het lastig om in te grijpen. ,,Je denkt vaak ‘dat is van hun’. Dat het wel goed komt en ze er aan werken.” Ook ziet de buitenwereld maar een deel van het probleem.

HULP VRAGEN 

Boers vindt het een belangrijke expositie, die hopelijk bijdraagt aan meer bewustwording voor het fenomeen. ,,Het moet een eye-opener zijn. Zoveel mensen hebben hiermee te maken”, zegt ze. Ze is dinsdagmiddag aanwezig bij de opening van de expositie om haar verhaal te doen. Een ander doel van de expositie is duidelijk maken waar je hulp kunt zoeken, waar je als vrouw naartoe kunt en om welke hulp je kunt vragen. De foto’s staat tot 5 augustus op het Eemplein.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)