Deel van de dakloze jongeren loopt vast: ‘Eerst een stabiele plek nodig’

AMERSFOORT Het aantal daklozen stijgt en ook steeds meer jongeren hebben geen vaste verblijfplaats. Ze zitten soms onbedoeld lang in de daklozenopvang. ,,Het is geen fijne plek om als jonge vrouw te zijn.”

door Benthe Bronkhorst 

Voor het tweede jaar op rij is het aantal daklozen in Nederland gestegen. Een beeld dat ook in Amersfoort wordt herkend. ,,Er zijn meer jongeren dak- of thuisloos geraakt”, zegt Wendy Gerards, manager bij het Jeugd Interventie Team (JIT). ,,Dat gaat vaak in golfbewegingen.”

Hoeveel jongeren dakloos zijn is niet altijd duidelijk. Vaak slapen ze bij vrienden, in een auto of vinden ze andere manieren om niet op straat te belanden. Maar een vast thuis ontbreekt.

,,Ik heb nachten doorgehaald of bij anderen op de bank geslapen” , zegt en jonge dakloze vrouw uit Amersfoort. Af en toe kan ze bij een familielid terecht. Al jaren zit ze in een jeugdzorgtraject. Tussen haar veertiende en twintigste is ze vijftien keer verhuisd. Een stabiele plek heeft ze niet. ,,Er zijn meer jongeren in mijn situatie.”

VERSCHILLENDE FACTOREN 

Een deel van de dakloze jongeren komt uit een zorgtraject. Voor het grootste gedeelte spelen andere factoren een rol, zegt Gerards. Het is voor veel jongeren simpelweg te duur. Woningen die vrijkomen zijn voor jongvolwassenen niet te betalen en boodschappen zijn duurder geworden. ,,Als je geen buffer hebt of moeilijk met geld om kan gaan kunnen een paar kleine dingen al grote problemen opleveren.”

Als je in Amersfoort dakloos raakt, kan je je melden bij de daklozenopvang aan het Smallepad. Vanuit daar wordt gekeken naar een plek om te slapen en de juiste begeleiding. Ook wordt voor iedere jongere een plan gemaakt.

Volgens het JIT gaat de begeleiding van veel jongeren goed. Maar voor een kleine groep is het vinden van de juiste begeleiding ingewikkeld.

‘AKKEFIETJE MET BEGELEIDING’

,,Ik ben ergens weggestuurd door een akkefietje met begeleiders”, zegt een 20-jarige vrouw. Sinds haar negentiende is de dakloos. Ze kreeg een plek, maar dat ging dus mis. Daarna zat ze een half jaar aan het Smallepad. ,,Dat is geen fijne plek voor jongeren”, zegt ze.

Regelmatig verblijven jongeren langere tijd in de daklozenopvang. ,,Iedere jongere daar is er één te veel”, zegt wethouder Micheline Paffen (zorg, CDA). ,,Rond die leeftijd moet je niet te lang tussen bepaalde doelgroepen zitten.”

Er is weinig privacy, omdat het Smallepad alleen vierpersoonskamers heeft. ,,Je kan nergens even op jezelf zijn”, vertelt de 20-jarige vrouw. ,,Je slaapt niet alleen en staat niet alleen op.” Ook voelde ze zich vaak bekeken. ,,Ik had altijd een lange jas aan, omdat anderen naar mijn lichaam keken.” 

Jongeren zitten na hun aanmelding soms te lang aan het Smallepad, of belanden daar juist omdat de begeleiding verder niet meer werkt. ,,Ik heb me aangemeld voor Kamers met Aandacht, maar heb geen dagbesteding”, legt één van de vrouwen uit. ,,Maar ik houd dagbesteding niet vol, omdat ik geen vaste woonplek heb.”

Vanuit een veilige, vaste plek kan beter worden gekeken wat verder nodig is

Anne-Marlijn Häuserer begeleidt een aantal dakloze jongeren. Ze vindt dat de huidige hulpverlening voor sommigen niet altijd goed aansluit. Vooral jongeren die al vroeg in hun leven intensieve begeleiding hebben gehad, ervaren vaker moeite met opgelegde structuren van begeleiding.

,,Veel beslissingen worden voor hen genomen, terwijl het juist essentieel is dat zij zelf de regie krijgen over hun toekomst”, vindt ze. Een stabiele woonplek is volgens haar fundamenteel. ,,Vanuit een veilige, vaste plek kan beter worden gekeken wat verder nodig is.” Ze pleit voor een ‘Wonen Eerst’-principe.

Ook Gerards ziet af en toe een jongere vastlopen. ,,Soms lopen we achter de feiten aan. We zijn met veel noodoplossingen bezig, maar het structurele problemen dat we een huizentekort hebben dat sijpelt overal doorheen.” 

DOORSTROOM LASTIG  

Beide dakloze vrouwen geven aan een stabiele plek nodig te hebben, om vanuit daar de rest weer op de rit te krijgen. ,,Ik moet een plek hebben waar ik mezelf kan verzorgen. Een veilige plek heb waar ik me fijn voel. Dat heb ik heel lang niet gehad.” Zonder een stabiele plek is het lastig om een baan, dagbesteding of een studie vol te houden.

De gemeente bevestigd dat doorstroming lastig is. ,,Als we voldoende huizen hadden gehad, had ik iedereen een huisje gegeven”, zegt de wethouder. ,,Ik vind het belangrijk dat er over gesproken wordt”, zegt één van de dakloze jonge vrouwen. ,,Er zitten veel mensen in mijn situatie, maar we worden niet vaak gehoord.”

Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)