‘Verlies Vathorst eerlijk delen’

VATHORST - De financiële risico’s bij de ontwikkeling van Vathorst moeten niet onnodig en eenzijdig bij de gemeente worden neergelegd, vinden de Partij van de Arbeid (PvdA) en de Groep Van Vliet (GVV). Mocht het verlies boven de 22 miljoen euro uitkomen, kan het niet zo zijn dat de gemeente Amersfoort alleen opdraait voor die hogere verliezen.

door John Spijkerman

Vlak na het zomerreces maakte het college van B & W bekend dat het ‘worst case scenario’ voor Vathorst er nog slechter uitziet dan al werd aangenomen. Vanwege de economische crisis en problemen op de woningmarkt zou er bij ongewijzigd beleid een tekort van 70 miljoen euro kunnen ontstaan bij de ontwikkeling van Vathorst. Volgens het college worden de eerste 22 miljoen euro van dat verlies gelijkelijk verdeeld over de projectontwikkelaars en de gemeente Amersfoort. De rest van het verlies zou voor de gemeente zijn. Dat de gemeente opdraait voor het leeuwendeel heeft volgens het college te maken met afspraken die in 1998 gemaakt zijn tussen Vathorst Beheer en de gemeente over de verdeling van het risico. In Vathorst Beheer zitten de ontwikkelaars AM, Heijmans, DAPO, Dura Vermeer en Bouwfonds.

PvdA en GVV vinden dat ook de projectontwikkelaars in Vathorst Beheer gewoon de helft van de extra verliezen moeten betalen. De partijen wijzen erop dat nergens zou zijn vastgelegd dat alleen de gemeente Amersfoort er voor zou moeten opdraaien. PvdA-fractievoorzitter Van Muilekom en GVV-raadslid Smit vinden dat er met de door de gemeenteraad in 1998 goedgekeurde Grondexploitatie- en Realiseringsovereenkomst (GROK) heldere afspraken zijn gemaakt tussen gemeente Amersfoort en de marktpartijen in Vathorst Beheer BV. Die afspraken gaan uit van een verdeling van 50 procent -50 procent. ,,Hoewel er een garantstelling is afgesproken van gezamenlijk 48 miljoen gulden toentertijd (22 miljoen euro) is daarbij immer de intentie uitgesproken om samen op te trekken en tot oplossingen te komen’’, stellen zij.

,,Wij baseren ons op de afspraken die er met de gemeenteraad zijn gemaakt. Dat een groter verlies voor rekening komt van de gemeente, staat nergens’’, weet Van Muilekom. ,,Als het verlies groter zou worden, zou er gezamenlijk naar oplossingen worden gezocht.’’ Dat de gemeente nu op voorhand al garant wil staan voor een groter verlies dan 22 miljoen euro noemt Van Muilekom ‘tactisch niet handig’. ,,Er staat nergens dat de gemeente als het verlies hoger wordt, als enige aandeelhouder voor dat extra verlies opdraait’’, meent GVV-raadslid Smit. ,,Het verlies moet worden verdeeld over alle aandeelhouders.’’ Als het nu opeens anders blijkt te liggen, vindt Smit dat een ‘blunder’ van wethouder Boeve. ,,Ik vraag me af of wethouder Boeve de overeenkomst wel goed gelezen heeft. De raad heeft in 1998 het feitelijk budget voor de ontwikkeling van Vathorst vastgesteld en ging daarbij uit van een maximaal tekort van 48 miljoen gulden. Als er ook maar een kleine hint was gegeven dat de 50-50 afspraak niet zou gelden, als het verlies hoger zou zijn, hadden we als raad nooit ingestemd met deze formulering.’’

Reactie college

Het college van B en W erkent dat er ‘in beginsel geen contractuele afspraken zijn gemaakt’ met de ontwikkelaars over een verlies van meer dan 22 miljoen euro’. Toch kunnen zij volgens het college niet worden verplicht de helft van alle verliezen voor hun rekening te nemen. ,,Omdat in de Grondexploitatie- en Realiseringsovereenkomst Vathorst (GROK) van 30 juni 1998 staat dat partijen een gezamenlijk risico dragen tot een maximum van 22 miljoen euro. Ontwikkelaars kunnen zich daar dus contractueel op beroepen.’’ In het contract is geen rekening gehouden met een verlies van meer dan 48 miljoen gulden. Volgens het college is dat destijds gebeurd ‘op basis van de inschatting van de ontwikkelingsmogelijkheden voor Vathorst toen, met inbegrip van mogelijke risico’s en de beheersing daarvan’.

De insteek van de gemeente en de marktpartijen is nu om in onderling overleg te komen tot een sluitende grondexploitatie. Daarvoor wordt ook het geld dat het Ontwikkelings Bedrijf Vathorst (OBV) apart heeft gezet voor eventuele risico’s ingezet. ,,Mocht het niet mogelijk blijken in onderling overleg tot een sluitende grondexploitatie te komen dan treden wij in overleg met de marktpartijen om met één of meer van de huidige marktpartijen alsnog de geplande ontwikkeling van Vathorst voort te kunnen zetten.’’

‘Wensen bewoners Vathorst centraal’

u vervolg voorpagina

Als ook al die overleggen niet tot resultaat leiden, ligt het volgens het college voor de hand dat de onderneming van OBV C.V. beëindigd wordt. ,,Dit staat niet in het contract, maar is een logisch gevolg.’’ De gemeente heeft de nog te ontwikkelen gronden in Vathorst sinds 1998 in haar bezit. ,,Daarnaast staat de gemeente borg voor een lening die aan OBV C.V is verstrekt. Op dat moment moet dus worden besloten hoe de gemeente met de bij haar in bezit zijnde gronden verder wil. Wanneer de raad op dat moment zou besluiten om de geplande ontwikkeling van Vathorst zelf door te zetten, dan nemen wij feitelijk de volledige exploitatie van OBV C.V. over. Het maximale risico bij het overnemen van de exploitatie van OBV C.V. – en daarmee het maximale risico bij beëindiging van de onderneming - is dan € 58 miljoen.’’

Van Muilekom en Smit willen het college ook richtlijnen meegeven in de onderhandelingen die worden gevoerd met de ontwikkelaars in Vat-horst Beheer. Om te voorkomen dat die ontwikkeling in een financieel debacle eindigt voor de gemeente, wil Boeve de oude afspraken herzien. Boeve wil bijvoorbeeld gebieden in Vathorst Noord en Vathorst West betrekken bij de verdere ontwikkeling van Vathorst.

Van Muilekom en Smit benadrukken dat de gewenste stedenbouwkundige ontwikkeling van Vathorst en de wensen en behoeften van huidige en toekomstige bewoners central moeten staan. ,,Dat wil zeggen uit blijven gaan van een gevarieerde wijk met ook betaalbare woningbouw met tenminste 30 procent in de sociale sector, een groen recreatief uitloopgebied in Vathorst-noord en een wijd open landschap tussen Vathorst en Bunschoten’’, vindt Van Muilekom. ,,Wij willen hiermee voorkomen dat het college na anderhalf maand onderhandelen met iets terugkomt wat wij niet zien zitten.’’