Wat is er terechtgekomen van de verkiezingsbeloften?

AMERSFOORT Wonen, parkeren, asiel en meer zeggenschap voor inwoners. Het waren in 2022 de grote thema’s bij de gemeenteraadsverkiezingen in Amersfoort. Vier jaar later nadert het einde van de bestuursperiode. Wat is er terechtgekomen van de ambities?

door Tobias ten Böhmer

De verkiezingen van 2022 werden gewonnen door onder meer D66 en GroenLinks. Samen met het CDA, de Christenunie en de Partij voor de Dieren vormden zij het nieuwe college. Zij spraken de ambitie uit om het hoge bouwtempo vast te houden, fors in te zetten op betaalbare woningen, betaald parkeren uit te breiden en het klimaatbeleid prioriteit te geven. 

WONINGBOUW

In de afgelopen jaren zijn grote projecten als Langs Eem en Spoor, Hoefkwartier en delen van Vathorst verder ontwikkeld. Het bouwtempo bleef relatief hoog, maar betaalbaarheid bleek een hardnekkig probleem. Stijgende bouwkosten, hogere rentetarieven en discussies over parkeernormen zetten plannen onder druk.

De energietransitie zorgde voor forse politieke en maatschappelijke spanningen

De gemeenteraad moest meerdere keren bijsturen om het aandeel sociale huur te bewaken. Hoewel er veel is gebouwd, blijft de druk op de woningmarkt groot. Verschillende plannen liggen klaar, maar zijn nog niet gestart. De brede verkiezingsbelofte om voldoende en betaalbaar te bouwen is daarmee slechts ten dele ingelost en vormt een belangrijke opdracht voor een volgende coalitie.

MEGAPROJECTEN

Ook de plannen voor een nieuw stadhuis vormden in 2022 een heet hangijzer, en dat thema is sindsdien alleen maar verder opgelaaid. De wens om te komen tot moderne, duurzame en efficiënte huisvesting voor de gemeentelijke organisatie kreeg vorm in uitgewerkte plannen voor nieuwbouw. Tegelijkertijd werden plannen ontwikkeld voor het huidige, monumentale stadhuis: dat moet worden omgevormd tot een cultuurhuis, waar kunst, cultuur en muziek samenkomen en een uitnodigend gezicht worden voor zowel inwoners als bezoekers uit de regio.

Waar het college wees op betere dienstverlening en een impuls voor de binnenstad, ligt het grootste struikelblok bij beide projecten bij de kosten. De investeringen bij het nieuwe stadhuis lopen op tot schattingen van 118 miljoen euro en het “cultuurpaleis” zou op termijn kunnen oplopen tot 230 miljoen.

Hoewel Amersfoort grote reserves heeft (eind 2023 bijna 210 miljoen) en hiermee een flinke buffer heeft opgebouwd voor dergelijke projecten, wordt er op veel gebieden nog bespaard, zoals zorg en handhaving. Critici vinden het moeilijk uitlegbaar dat zulke grote bedragen worden gereserveerd.

De grote thema’s van 2022 bepalen ook nu weer de politieke agenda

KLIMAAT EN NATUUR

Duurzaamheid was een speerpunt van onder meer GroenLinks en D66. De energietransitie kreeg vorm via plannen voor windenergie en zonne-energie op daken.

Vooral de plannen voor grote windturbines op de Isselt zorgden voor spanningen. De rol van de Omgevingsadviesraad en zorgen over veiligheid en participatie leidden tot felle debatten in de raad. De besluitvorming verliep moeizaam en verdeelde zowel politiek als inwoners.

Ook rond de biomassacentrale in Amersfoort ontstond discussie. Berichten over het gebruik van geïmporteerd Schots hout schaadden het vertrouwen in het Warmtebedrijf Amersfoort. 

Daarnaast botst de woningbouwopgave regelmatig met de ambitie om natuur te behouden. Op locaties als het Eemklooster en andere ontwikkelgebieden moeten lastige afwegingen worden gemaakt. Hoewel behoud van groen uitgangspunt blijft, is duidelijk dat de druk op ruimte groot is en niet alle natuur ongemoeid kan blijven.

ASIEL

De opvang van asielzoekers is uitgegroeid tot een van de meest gevoelige thema’s in aanloop naar de komende verkiezingen. In het kader van de spreidingswet moet Amersfoort nieuwe opvanglocaties aanwijzen.

De eerste ronde van het selectieproces liep echter spaak. Er was kritiek op het participatieproces en op de informatievoorziening richting de gemeenteraad. Twee beoogde locaties stuitten op forse weerstand in de wijken. Demonstraties bij het stadhuis onderstreepten de onvrede. Het college besloot daarop meer tijd te nemen voor het vervolg van het traject.

De volgende coalitie erft een volle politieke agenda

AANKOMENDE VERKIEZINGEN

Met het einde van de bestuursperiode in zicht keren dezelfde thema’s terug op de politieke agenda: woningbouw, klimaat, parkeren en asiel. De vraag is niet alleen wat er de afgelopen vier jaar is bereikt, maar ook welke koers partijen de komende periode willen varen.

In de aanloop naar de verkiezingen zal in deze krant duidelijk worden hoe de achttien deelnemende partijen hun beloften willen waarmaken, en waar zij andere keuzes maken dan vier jaar geleden.