Amersfoort Toen en Nu: Monnikendam
15 juni 2026 om 10:03 HistorieAMERSFOORT Hoe veranderde onze stad de afgelopen jaren? Sloop en nieuwbouw gaat nooit ongemerkt voorbij, maar het beeld van toen verdwijnt toch snel van ieders netvlies en uit het geheugen. In samenwerking met David de Vries van Amersfoort Toen en Nu, kijkt de redactie wekelijks even over de schouder.
Dit is week vier van onze ronde langs de historische vestingwerken van Amersfoort, met deze week waterpoort Monnikendam. De poort werd rond 1400 gebouwd en is de plek waar het water van de Heiligenbergerbeek Amersfoort binnenstroomt. Hoe het verdedigingswerk aan zijn naam komt is niet bekend, maar waarschijnlijk had dit te maken met het eeuwen geleden al gesloopte monnikenklooster dat destijds aan de overzijde stond.
Toen de meeste vestingwerken tussen 1829 en 1844 gesloopt werden om het plantsoen aan te leggen, werd Monnikendam gespaard en opgenomen in de tuinaanleg. Dit had drie redenen: tot 1866 werd de waterpoort nog ‘s nachts met een hek afgesloten, het gebouw slopen en een nieuwe brug bouwen was erg kostbaar, en de poort diende als cultureel erfgoed ter versiering van het plantsoen. Toen een bewoner van de Zuidsingel in 1837 de gemeenteraad verzocht de torens te slopen omdat zijn uitzicht erdoor ‘verpest’ werd, kreeg hij dan ook nul op het rekest. In 1946 werd de poort gerestaureerd.
Foto’s van Instagramaccount amersfoorttoenennu van David de Vries.
(Foto: David de Vries)
