Op de voorgrond Muurhuizen 21 en 23.
Op de voorgrond Muurhuizen 21 en 23. Archief Eemland
Stadsweetje

Graven naar de Rommelenburg

27 juli 2025 om 11:29 Historie Tips van de redactie

AMERSFOORT Amersfoort en zijn historie zit vol met leuke interessante verhalen en stadsweetjes. De stadsgidsen van het Gilde van Amersfoort doen voor de lezers van De Stad Amersfoort eens in de vier weken een greep uit hun collectie. Deze week: Graven naar de Rommelenburg. 

Misschien is het opgevallen: er werd de laatste tijd flink gegraven bij de Jorisbrug, die de Kortegracht en Muurhuizen met elkaar verbindt. Het huis rechts naast de brug heeft een nieuwe kademuur gekregen. Het stamt met de naastliggende huizen (Muurhuizen 21 en 23) uit 1902, zoals op een gevelsteen is te zien.

Daarvoor stond hier – waarschijnlijk - een pand genaamd Rommelenburg. Dat zou er net zo hebben uitgezien als zijn illustere broertje Tinnenburg op de andere oever. Samen vormden zij een deel van de verdedigingswerken van de eerste stadsmuur. Tussen deze twee versterkingen was ooit een waterpoort. Een hek beschermde de stad en tegelijkertijd kon het water van de Heiligenbergerbeek de stad instromen.

GROOT TINNENBURG

Op de Jorisbrug heb je een fraai uitzicht op de grachten en Groot Tinnenburg. Dit is zonder twijfel een van de meest gefotografeerde panden van de stad. Aan de zijkant heeft het een trapgevel en lager aan de zijgevel is de boogaanzet van de waterpoort te zien. In de voorgevel zijn de bogen nog zichtbaar waarboven een weergang was waar de soldaten gelopen hebben om deze poort te verdedigen. Hierdoor heeft men begrepen dat de eerste stadsmuur ongeveer zeven meter hoog was.

FUNDAMENTEN ROMMELENBURG

Omdat de kademuur vervangen moest worden kwam er opeens zicht op de eeuwenoude fundamenten van de waterpoort en Rommelenburg. Voor de archeologen van de stad een buitenkans, want er was nooit overtuigend bewijs dat Rommelenburg daar echt heeft gestaan. Er zijn geen afbeeldingen van en ook in de archieven is vóór 1493 niets gevonden. Is Rommelenburg er dus ooit wel geweest?

MONNIKENDAM

In de afgelopen maanden kwam het antwoord: resten van dit pand, muren van zestig centimeter dik, werden gevonden achter de kademuren. Tinnenburg had dus ooit een partner aan de andere kant van het water. Toen de tweede stadsmuur werd gebouwd en er een nieuwe waterpoort kwam –Monnikendam - was deze kant van de stad goed beschermd en werden zowel Tinnenburg als de Rommelenburg rond 1550 omgebouwd tot woonhuis.

VERSCHILLENDE INZICHTEN

Waarom de bewoners het in de negentiende eeuw hebben laten slopen is niet bekend. In 1849 is de ene helft gesloopt en nadat een nieuw huis was gebouwd (Muurhuizen 23) volgde de rest en werd daar een tweede huis gebouwd (Muurhuizen 21).

Volgens sommige bronnen zouden resten van het oude gebouw nog zijn verwerkt in het nieuwe huis. Er blijven dus ook nu nog verschillende inzichten. In elk geval is nu onder de grond iets teruggevonden van een van de grootste muurhuizen van de stad.

Mail de redactie
Meld een correctie

Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie