Gratis kleding winkelen in Amersfoort: ‘Hergebruiken kleding kan prima’

AMERSFOORT Rekken met broeken, T-shirts en accessoires, het lijkt een doodnormale kledingwinkel. Eén ding is net even anders: alles is gratis. In een winkelpand op het Sint-Jorisplein opende dit weekend een tijdelijke pop-up-store. Vier weekenden lang kunnen mensen gratis kleding uitzoeken. ,,De bedoeling is dat mensen er bewuster van worden.”

Voor de ingang heeft zich vrijdag begin van de middag een lange rij mensen gevormd die niet kunnen wachten met rondkijken tussen de spullen. Vooraan staat Mariëtte. Eerder heeft ze al een tas met kleding afgegeven, met spullen die onaangeraakt in haar kast lagen. Zoals een paar laarsjes, waarvan ze de hak ondertussen te hoog vindt. ,,En kleding die ik er in de winkel mooi uit vond zien, maar eigenlijk nooit meer aan heb gedaan.” Zonde, vindt ze nu.

In kleine aantallen kunnen mensen de winkel in. Klanten krijgen bij de ingang drie bonnetjes waarvoor ze iets uit kunnen zoeken. Het is de zesde plek in Nederland waar de tijdelijke gratis winkel haar deuren opent. ,,We willen dat mensen bewuster omgaan met kleding. En dat het hergebruiken van kleding prima kan”, zegt Dieuwertje Vorstenbosch, medeoprichter van Free Fashion.

VEEL KLEDING WEGGEGOOID  

Nederlanders gooien jaarlijks ruim 300 miljoen kilo aan kleding, schoenen en linnen weg. Dat is ongeveer tien kilo per persoon per jaar. ,,Door de opkomst van fast fashion is dat alleen maar gestegen.” Vorstenbosch wil samen met haar team laten zien dat er al meer dan genoeg kleding is. ,,We moeten minder kopen en wat we kopen vaker dragen”, vindt ze. En als je het dan écht niet meer draagt: Breng het weg óf gooi het op de juiste manier weg.

In Amersfoort kan het nog een heel stuk beter. Want kledingwinkels, reparatiepunten, kledingcontainers en kringloopwinkels: ze zijn er in Amersfoort genoeg. Toch belandt bijna zeventig procent van de weggegooide kleding bij het restafval. ,,Gedragsverandering is belangrijk”, zegt wethouder Johnas van Lammeren (duurzame leefomgeving en biodiversiteit, PvdD). ,,Het moet normaal worden om spullen her te gebruiken.” Daarbij is concurreren met de goedkope kledingwinkels lastig. ,,Mensen worden hier wel gewezen op de plekken in de stad waar je al tweedehands kan kopen.”

Artikel gaat verder onder de afbeelding. 

Drukte in de Free Fashion Store in Amersfoort. (Nieuwsplein33)

HEEL VEEL INGELEVERD 

Klanten kunnen er niet alleen gratis kleding krijgen, maar ook spullen inleveren. Van accessoires tot riemen en jurken. Erna beoordeelt ze samen met een andere vrijwilliger. Op vrijdagmiddag zijn al ruim tweehonderd dingen ingeleverd. ,,De afgelopen dagen is er al veel meer langs gebracht”, zegt Erna. ,,Als het schoon en niet kapot is kan het in de winkel.”

Er hangen ook veel dure items in de winkel. Soms zelfs met het originele kaartje er nog aan. ,,Je ziet dat mensen ook dingen inleveren die ze eigenlijk nooit hebben gedragen.” Als een item goedgekeurd is, gaat er een label aan. De spullen worden in een andere ruimte uitgezocht en bewaard. ,,De winkel moet niet te vol hangen.” 

WINST TE BEHALEN

Mariëtte kijkt met een paar klanten wat er in de rekken hangt. ,,Ik was wel nieuwsgierig wat er verder tussen zou hangen”, zegt ze. ,,Maar ik neem het alleen mee als ik het nodig heb.” Klanten moeten als ze weggaan nog wel langs de kassa. Niet om af te rekenen, maar om het even in te laten pakken.

Achter de kassa staan vrijwilligers, die met klanten in gesprek gaan over de impact van de kledingindustrie. Dat gaat bijvoorbeeld over plekken in de stad waar je kleding in kan leveren, maar ook over het makkelijk mensen kleding weggooien. ,,Eigenlijk zijn we een soort informatiekraam, maar dan op een leuke manier”, zegt Vorstenbosch.

Ondertussen legt een meisje drie kledingstukken op de toonbank. ,,We gingen gewoon even de stad in en liepen langs”, zegt ze. Samen met een vriendin kwam ze een kijkje nemen. ,,Ik ken in de stad eigenlijk weinig andere plekken waar je leuk tweedehands kan winkelen.”

Volgens Vorstenbosch is daar voor tweedehandswinkels of de kringloop veel winst te behalen. Het concept werkt, omdat het is ingericht als een normale winkel denkt ze. ,,Regelmatig is het bij de kringloop helemaal volgepakt en moet je écht zoeken. Daar hebben mensen vaak minder zin in.” De kleding die overblijft na de vier weekenden gaat mee naar de nieuwe locatie.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)