Video van stadsgedicht De Ander als medicijn tegen onbegrip: ‘We zijn meer dan een mening’

AMERSFOORT ,,Een conflict zit in een klein hoekje. Wordt gevoed, groeit langzaam uit.” Dit is een fragment uit het gedicht ‘De Ander’ door stadsdichter Tanja ter Brake. Videomaker Bobby Littlejohn heeft er een video bij gemaakt, die vorige week donderdagavond in première ging in theater de Lieve Vrouw: Voor en door Amersfoorters.

Het gedicht gaat over onbegrip en polarisatie. Het werd in maart dit jaar uitgesproken door de stadsdichter bij de herdenking aan de Appelweg van de executie van tien verzetsstrijders in 1945 door de nazi’s. 

,,Soms als je zware thematiek duidelijk wil maken, dan moet je soms terug naar lichte onderwerpen. Er zijn in ons land echt mensen die zeggen ‘wij zijn van patat’ en ‘wij zijn van friet’. Als ik dat nou gebruik om te laten zien hoe we uit elkaar kunnen staan. En uit elkaar gedreven kunnen worden. Dan is dat misschien een heel mooi voorbeeld”, zo legde ze uit bij AmersfoortGezien na de herdenking aan de Appelweg. 

Fragment uit ‘De Ander’
door Tanja ter Brake

Als
vingers enkel wijzen
en de zogenaamde ‘Wijzen’ ons laten geloven
dat die Ander het gevaar is
weet dan dat het gevaar juist dáár is
laten we dan niet opgeven of bezwijken
onze handen uit te reiken
met opgeheven hoofd
laat dat de tendens zijn
Laat het lente zijn in alle landen
laat ons samen eten, eten met onze handen
Ik verlang naar
patatjes, frietjes, vrede
met ieder ander

Ter Brake wilde er na het schrijven van het gedicht graag iets meer mee doen dan het een keer voordragen. Via via kreeg ze contact met videomaker Bobby Littlejohn van Studio Littlejohn. ,,Ze zei; ‘Ik heb dit gedicht dat ik mooi vind, en denk dat ik daar iets mee moet in deze tijden waarin we leven’. We kwamen in contact en dat was raak. Ik dacht meteen, ‘dit wordt wel iets vets”, vertelt Littlejohn. 

Stadsdichter Tanja ter Brake. (Bobby Littlejohn)

De boodschap is duidelijk, vindt Littlejohn. ,,We willen het allerliefst dat mensen door de video gaan inzien dat er meer is dan een mening. We zijn meer dan onze verschillen, die zijn er altijd en dat mag. Maar wij gaan een video maken en daarmee zoeken naar wat ons echt verbindt.”

De makers merken dat mensen worstelen met ‘alle moeilijke momenten die er nu gaande zijn’: ,,Armoede, oorlogen, standpunten en fricties. In alle soorten en maten, dat kan hoog oplopen. Zo erg soms dat vrienden, familie of buren elkaar niet meer spreken. Omdat ze er niet meer uit komen. We willen eigenlijk dat mensen het gesprek aangaan.”

METAFOOR PATAT OF FRIET 

Daarin is de metafoor van het patat of friet heel treffend gekozen. Want aan het einde van de rit zit er altijd hetzelfde in je zakje of bakje van de snackbar. In de video hebben tientallen Amersfoorters een rol door achter elkaar, op allerlei plekken in de stad, een klein deel van het gedicht op hun eigen manier voor te dragen. Stadsdichter Tanja opent en eindigt de video en introduceert het gedicht en sluit af met de essentie: ,,Dat wij uiteindelijk allemaal mens zijn.”  

De Amersfoorters in de video zijn willekeurig bij elkaar gezocht. ,,Sommigen komen uit onze eigen omgeving, anderen reageerden op de oproep van Tanja haar sociale media. En ook via Indebuurt033 en de wijkteams kregen we suggesties. We werden op een gegeven moment overspoeld met enthousiaste reacties.”

Bekijk de video hieronder. 

De uiteindelijke selectie maakten de makers door een doorsnede van de stad te krijgen. ,,Er doen allerlei mensen, met alle soorten beroepen en uit alle wijken mee. Net voor de zomer waren de opnames in de stad. Met ondersteuning van Hylko Smit. Hij is goed in dingen organiseren en denkt mee met het project.”

MEER PLANNEN 

De lancering donderdagavond was nog maar het begin. Bij de première werden ook opnames gemaakt: ,,We hebben plannen voor meer video’s over Amersfoorters en hun stad”, vertelt Littlejohn. Maar daar wil hij verder nog niets over verklappen. 

 In de video hebben tientallen Amersfoorters een rol door achter elkaar, op allerlei plekken in de stad, een klein deel van het gedicht op hun eigen manier voor te dragen. (Bobby Littlejohn)

Voor het maken van de video deed iedereen een duit in het zakje. Zowel de ‘acteurs’ als Bobby en Tanja stopten er hun eigen uren in. Enkele bedrijven deden dat ook en verschillende afdelingen van de gemeente deden een financiële bijdrage waar dat nodig was. Daarbij is de video ook een ongepland vervolg op de ‘Wij Amersfoort’ video die Littlejohn maakte. Deze werd gebruikt bij de lancering van het nieuwe stadssymbool in mei 2023. 

Na de première donderdagavond zal de video ook online te zien zijn. Onder andere via Tijd voor Amersfoort, onderdeel van Citymarketing Amersfoort. ,,Het is een verhaal voor en door Amersfoorters en we zouden willen dat het een gevoel oproept. Dat er zoveel rommel in de wereld is, maar wij Amersfoorters laten ons niet gek maken. Laten we de deur op een kiertje zetten en in contact komen”, sluit Littlejohn af.  

Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)