Nieuwe Burgerraad in Amersfoort leidt meteen tot juridisch gesteggel

AMERSFOORT De denktank Sociaal & Groen daagt de gemeente Amersfoort voor de rechter. De groep van voornamelijk wetenschappers en schrijvers, stelt dat de gemeente plagiaat en diefstal heeft gepleegd met de naam Burgerraad. Die zou een kopie zijn van een model dat eigendom is van Sociaal & Groen. Sociaal & Groen is een progressieve maatschappelijk-politieke denktank die stelt dat bestuur en politiek echt moeten vernieuwen.

door Siem Eikelenboom/Nieuwsplein33    

Leden Sociaal & Groen wisten niet wat ze lazen toen de gemeente Amersfoort medio januari 2025 aankondigde dat het met de instelling van een Gelote Burgerraad een Nederlandse primeur zou hebben. Het is een nieuwe manier om inwoners van Amersfoort bij het bestuur van de stad te betrekken.

De denktank zegt dat ze de gemeente al vanaf 2021 uitgebreid geïnformeerd heeft over het ‘unieke model’ van de Burgerkamer/Derde Kamer. Weliswaar wordt overal in Nederland met burgerraden geëxperimenteerd maar op den duur mislukken ze allemaal.

EEN MODEL DAT WEL WERKT  

Sociaal & Groen zegt daarom een uniek model te hebben ontwikkeld dat wel werkt. ,,Vrijwilligers hebben de gemeente Amersfoort bij herhaling samenwerking aangeboden om advies te geven en te helpen bij de implementatie van de Burgerkamer”, stelt de denktank. Maar in een mail zei wethouder Ben van Koningsveld geen interesse te hebben.

,,Dat bleek niet de waarheid”, stelt Sociaal & Groen. ,,Naar nu blijkt, heeft het college van Amersfoort ons model op een enkel punt na integraal overgenomen. De gemeente claimt nu trots dat het hiermee een ‘nieuwe en unieke’ vorm heeft bedacht.”

Wat is de Amersfoortse Burgerraad?
Eind maart 2025 begint de eerste gelote Burgerraad van Amersfoort. Deze raad bestaat uit 54 inwoners. De gelote Burgerraad bespreekt onderwerpen en vragen die belangrijk zijn voor veel inwoners en waarvoor de gemeenteraad hulp kan gebruiken. De Burgerraad bedenkt adviezen voor een oplossing die de gemeente gaat uitvoeren als het voldoet aan de spelregels en de raad geen belangrijke redenen heeft om ervan af te wijken. Deze spelregels stelt de gemeenteraad vooraf vast. Het idee voor de gelote Burgerraad komt van een groep inwoners uit Amersfoort; ‘het burgerinitiatief’.

Een slimme naamsverandering en de weglating van een onderdeel van het oorspronkelijk concept kan volgens de denktank ‘niet verdoezelen dat hier sprake is van plagiaat en ontvreemding van intellectueel eigendom’. De denktank zegt dat zijn model wordt beschermd door het Benelux-merkenregister BIOP.

Omdat elke poging om de zaak in de minne te schikken is mislukt, zie Sociaal & Groen geen andere uitweg dan de kwestie aan de rechter voor te leggen. ,,We zullen doen wat nodig is om ervoor te zorgen dat onze ideeën niet gestolen worden en ons werk niet voor niets is geweest”, zegt oprichter en voorzitter Wim Lanfermeijer.

DE RAAD HEEFT GEKOZEN  

Een woordvoerder van de gemeente erkent dat Sociaal & Groen meerdere gesprekken heeft gevoerd met bestuurders, ambtenaren en de gemeenteraad. ,,Uiteindelijk heeft de gemeenteraad gekozen voor het burgerinitiatief/gelote burgerraad dat al speelde. De aantijgingen van plagiaat of diefstal werpt het college ver van zich”, aldus de woordvoerder.

Lanfermeijer stelt dat het eerste contact met de gemeente plaatsvond op 15 juni 2021. In augustus 2022 was er het eerste gesprek met wethouder Van Koningsveld. ,,Toen was er geen sprake van een eigen burgerinitiatief van de gemeente”, stelt de voorzitter. ,,Ook tijdens latere contacten is dat Amersfoortse initiatief nooit ter sprake gekomen.”

,,Het kan natuurlijk dat twee mensen op hetzelfde moment met hetzelfde idee komen, maar wij hebben geconstateerd dat de gemeente acht wezenlijke kenmerken van ons model heeft overgenomen. Dat kan geen toeval zijn.”

De plagiaatzaak is inmiddels door Sociaal & Groen bij de rechtbank Midden-Nederland aangemeld. Het is nog niet bekend wanneer de rechtbank de zaak behandelt. 

Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)