Ambitieuze puzzel rond duurzame energie: provincie aan zet?

15 mei 2026 om 10:00 Politiek

AMERSFOORT De zeven gemeenten in de regio Amersfoort staan voor een lastige keuze, bleek in de commissie bedrijvigheid van afgelopen woensdag. Voor de zomer moet er een definitief voorstel liggen over waar extra zonnevelden en windmolens kunnen komen. Lukt dat niet, dan kan de provincie Utrecht zelf locaties aanwijzen voor windturbines.

door Tobias ten Böhmer

Binnen de RES (Regionale Energiestrategie) werken zeven gemeenten rondom Amersfoort aan plannen voor duurzame energie. De regio moet volgens afspraken met de provincie in totaal 0,5 terawattuur duurzame energie opwekken in 2030. Dat gebeurt vooral met zonne- en windenergie. Begin juli moet een zogenoemd overdrachtsdocument naar de provincie worden gestuurd. Daarin staat welk pakket aan maatregelen de regio wil uitvoeren.

Tijdens de bijeenkomst werd duidelijk dat er zorgen zijn of de gemeenten op tijd tot een gezamenlijk voorstel kunnen komen, juist omdat meerdere gemeenten midden in een politieke overgangsperiode zitten na recente verkiezingen en er weinig draagvlak is voor de bestaande plannen.

AMBITIEUZE TIJDLIJN

Raadslid Merel de Jong (Partij voor de Dieren) vroeg zich af of de planning nog wel haalbaar is. Volgens haar is het proces tot nu toe ,,niet super soepel gelopen.

Wethouder Tyas Bijlholt Bulthuis erkende dat de deadline krap is. ,,Ik denk dat de tijdlijn best wel ambitieus is”, zei hij. ,,Tegelijkertijd is dit wel de tijdlijn die de provincie heeft gegeven.”

Ook raadslid Marcel Koning (CU) uitte stevige kritiek. Hij vindt het ingewikkeld dat gemeenten onder tijdsdruk besluiten moeten nemen, terwijl sommige colleges demissionair zijn.

,,Het is een soort doos van Pandora”, zei Koning over het agendapunt. ,,Je doet het open en er komt steeds meer uit.” Hij vroeg zich af hoe democratisch het is als de provincie verwacht dat deze afspraken vastlegt worden in coalitieakkoorden, zonder dat de gemeenteraad zelf nog invloed kan uitoefenen.

Volgens Koning voelt de planning niet realistisch. ,,Ik geloof niet in Sinterklaas, niet in sprookjes. Dit voelt wel als een sprookje wat niet haalbaar lijkt.” Hij vraagt aan de wethouder wat plan B zou zijn.

ALS WIND OP ISSELT DOORGAAT…

Wethouder Bulthuis benadrukte dat gemeenteraden voorlopig nog zelf aan zet zijn. Maar als de regio er niet uitkomt, kan de provincie ingrijpen. ,,Plan B is dat de provincie uiteindelijk zegt: dit komt niet uit op 0,5, we gaan het zelf wel doen”, aldus Bulthuis. Volgens hem heeft de provincie daarbij aangegeven eerst te kijken naar gemeenten die volgens de provincie te weinig bijdragen.

Voor Amersfoort zelf lijkt de situatie minder ingewikkeld, stelde hij. Dat hangt vooral samen met de plannen voor windmolens op bedrijventerrein Isselt. ,,Als wind op Isselt doorgaat doen wij keurig wat we moeten doen.”

Raadslid Tom van Lamoen (Amersfoort voor Vrijheid) wees erop dat het oorspronkelijke RES-bod al twee raadsperiodes geleden werd opgesteld. Sindsdien zijn plannen veranderd, onder meer doordat eerder geplande windmolens langs de A28 niet doorgingen. Hij vraagt zich af waarom er nu nog voldaan moet worden aan de afspraak van de RES. Volgens Van Lamoen lijkt het debat nu neer te komen op één keuze die het college voorstaat: doorgaan met wind op Isselt om extra windmolens in het buitengebied, bijvoorbeeld bij Hoogland-West, te voorkomen.

Wethouder Bulthuis: ,,Als het gaat over ‘dit zijn oude afspraken en waarom moeten we ons dan nog aan de 0.5 afspraak houden. We hebben gewoon allemaal met elkaar in Nederland die opgave te volbrengen. En daar houdt het rijk en de provincie ons aan. In het ultieme geval dat de regio niet tot een sluitend bod komt zal de provincie zelf locaties gaan aanwijzen.”

WAT NU?

Met de huidige samenstelling van de gemeenteraad lijkt er weinig politiek draagvlak te zijn voor windmolens op Isselt. Volgens de huidige planning geeft de raad waarschijnlijk pas na de zomer een definitief bindend advies over het project. Toch zegt de politieke situatie nu al iets over de kans dat het plan wordt aangenomen.

Dat kan gevolgen hebben voor de rol van de provincie. Als de regio er niet in slaagt om zelf tot een sluitend RES-bod te komen (met voldoende draagvlak), kan de provincie besluiten de regie over te nemen en zelf locaties voor windmolens aan te wijzen. In dat geval komt ook de juridische verantwoordelijkheid bij de provincie te liggen en heeft de gemeenteraad minder invloed op de verdere besluitvorming.

De situatie kan nog veranderen tijdens de coalitieonderhandelingen. Partijen kunnen alsnog besluiten dat wind op Isselt nodig is om als gemeente zelf invloed te houden op de uitvoering van de RES en om andere mogelijke locaties voor windmolens buiten beeld te houden. Hoewel er nog onderzoeken naar andere mogelijke locaties gepland staan, lijkt het onwaarschijnlijk dat daar vóór de zomer al besluiten uit voortkomen die voldoende duurzame energie opleveren om windmolens op Isselt volledig te vervangen.