[Aantal zonnepanelen] groeit en dit zorgt voor druk op de netcapaciteit

12 mei 2026 om 15:08

Door de massale teruglevering van elektriciteit, wordt de druk op het stroomnet groter. Dit leidt tot ‘files’ op het net, ook wel bekend als netcongestie. Inmiddels geldt code rood in de regio, waardoor nieuwe aansluiting vaak niet of nauwelijks mogelijk is. Al valt de situatie voor particulieren op dit moment nog mee. Dat merkt ook het Amersfoortse Zonnepanelenbedrijf MobiSolar.

De toenemende druk op het stroomnet vertaalt zich naar de praktijk van lokale installateurs. ,,Wij plaatsen veelal systemen bij particulieren, dus bij mensen thuis", legt Niels Veerman van MobiSolar uit. Vooral in het buitengebied en bij projecten die gemonitord worden door het bedrijf zijn de gevolgen van netcongestie merkbaar. Bijvoorbeeld dat de omvormers van zonnepanelen uitvallen in de zomer tijdens piekmomenten. ,,Wat er eigenlijk gebeurt is dat er dan te veel stroom door de kabels gaat of de kabels zijn te dun voor het vermogen. Het voltage gaat omhoog. In een straat heb je ongeveer 230 volt. Wanneer dat hoger wordt dan 252, slaan de omvormers af uit veiligheid. Wanneer de omvormers afslaan, wordt er geen stroom opgewekt of teruggeleverd. Anders gaan die kapot", vertelt Veerman. Een te hoge voltage kan ervoor zorgen dat elektrische apparaten niet op een veilige manier stroom kunnen gebruiken.

ZONNEPANELEN OP DE REM In 2023 was er een sterke groei in het aantal zonnepanelen in Nederland. In 2024 was de groei echter maar 10% ten opzichte van het jaar daarvoor, zo valt te lezen bij Netbeheer Nederland. Volgens Veerman komt dat niet noodzakelijk door netcongestie, maar spelen andere factoren hierin ook een rol. ,,Het feit dat de vraag naar zonnepanelen is teruggelopen, heeft te maken met de politiek en de salderingsregeling. Deze regeling zou in 2023 verlengd worden en een paar maanden later werd dat, met het nieuwe kabinet, plotseling afgeschaft. Dat heeft ervoor gezorgd dat mensen weinig vertrouwen hebben in het feit of zij hun geld terugverdienen.” 

Niet alleen de veranderende regelgeving tast volgens Veerman het vertrouwen in zonnepanelen aan. Ook de berichtgeving in de media geeft volgens Veerman een afschrikkend beeld weer. ,,Als je Googled op ‘zonnepanelen’ en je gaat naar nieuwsberichten, dan zie je allemaal negatieve dingen en mensen die hun geld niet terugverdienen en worden benadeeld. Je kunt niet stellen dat mensen worden benadeeld. Er is nooit gezegd dat de salderingsregeling zou blijven. Het is altijd al een tijdelijke maatregel geweest en zou eigenlijk al in 2022 langzaam afgebouwd worden. Dat is niet gebeurd omdat veel mensen nog geen slimme meter hadden waarmee zij hun opbrengsten en verbruik konden meten. Iedereen die zonnepanelen kocht, wist dat de regeling eindig zou zijn. Wel was de impliciete belofte dat een stimulering in min of meerdere mate zou blijven bestaan, maar een vervangende stimulering ontbreekt tot nog toe.” 

Dat het afschaffen van de salderingsregeling in 2027 ineens verdwijnt is wat Veerman betreft ‘onredelijk’. ,,Een deel van de oorspronkelijke belofte wordt nu plotsklaps niet meer nagekomen. Dat is geen afbouw en al helemaal geen stimulans om te gaan verduurzamen", zegt Veerman. 

GEEN LAST, WEL ONZEKERHEID Op het dashboard van de thermostaat van Wendy van Wee staat een bescheiden grafiekje. Niet omdat ze last heeft van netcongestie, maar voornamelijk door het bewolkte weer. ,,Ik moet wel eerlijk zeggen dat ik het even heb opgezocht. Het woord is nieuw voor mij. Maar ik ben er wel bekend mee toen ik eenmaal wist wat netcongestie betekende", vertelt Van Wee. Van Wee is nu drie jaar in bezit van zonnepanelen. ,,Thuis ben ik nog nooit in aanraking gekomen met de gevolgen van netcongestie. Ik vind het heel fijn dat je je eigen stroom kunt opwekken en dat scheelt wel in de rekening. Ik heb de zonnepanelen aangeschaft om zo veel mogelijk gebruik te maken van zonne-energie. Ik zag de maandelijkse rekening steeds duurder worden en toen ben ik gaan nadenken. Toen was het nog interessant om zonnepanelen met subsidieregeling aan te schaffen. Uiteindelijk heb ik besloten met het oog op de toekomst en de salderingsregeling om te gaan investeren in zonnepanelen", legt Van Wee uit. Hoewel zij momenteel geen last ondervindt door het stroomnet, wordt zij wel met andere zorgen geconfronteerd. ,,Toen ik de zonnepanelen aanschafte zag ik niet aankomen dat de salderingsregeling ging verdwijnen. Het is wel jammer dat het gaat verdwijnen. Ik denk dat een heleboel mensen deze regeling hebben meegenomen als reden om zonnepanelen aan te schaffen.”  

BATTERIJ TEGEN NETCONGESTIE De verwachting is dat netcongestie de komende jaren verder toeneemt. Toch zijn er oplossingen voor particulieren. De oplossing voor netcongestie ligt bij het beter reguleren van vraag en aanbod. Bijvoorbeeld door de wasmachine overdag te laten draaien. Op die manier kan terugleveren zo veel mogelijk worden voorkomen en het gebruik van stroom is dan kosteloos. ,,Een van de oplossingen op dit moment is de thuisbatterij waarmee je gewoon de stroom kunt opslaan", zegt Veerman. ,,Je kunt de thuisbatterij ‘s avonds gebruiken zodat je geen stroom van net nodig hebt. Dat is ook gelijk een oplossing tegen netcongestie. Als iedereen thuis zo'n batterij zou hebben, dan wordt het net ook ontlast. Bijvoorbeeld als we met ons allen om zeven uur elektrisch gaan koken, dan zou iedereen dat eerst van zijn batterij kunnen halen en dan pas van het net. Het is vervelend dat het plotsklaps anders gaat en dat mensen minder geld krijgen voor hun stroom.” Volgens Veerman verdienen mensen met zonnepanelen nog steeds hun geld terug, alleen duurt dat langer.

Ook Van Wee denkt na over de toekomst. ,,Het wordt natuurlijk wel anders en ik heb ook nagedacht om energie op te slaan. In een thuisbatterij waar je steeds meer over hoort. Maar nu is dat nog vrij prijzig voor een particulier", vertelt Van Wee. ,,Dan moet je weer investeren en ik heb ook al geïnvesteerd in de zonnepanelen. Die heb ik er ook nog niet uit. Maar ik hoop dat deze ontwikkeling doorgaat en dat het goedkoper gaat worden. Dan wordt het interessanter om het aan te schaffen", zegt Van Wee tot besluit.