'Stap uit de gedachtentrein'
12 mei 2026 om 14:28AMERSFOORT ,,Misschien herken je het wel", zegt Francien Post. ,,Je opent de koelkast en ziet dat de melk op is. Een seconde later schieten je gedachten alle kanten op: 'Ik moet naar de supermarkt. Wanneer dan? Vanavond lukt niet meer. Morgen begint al chaotisch. Zie je wel, alles loopt mis'."
,,En daar gaat hij weer: de gedachtentrein. Eenmaal op stoom dendert hij door. Zonder rem en meestal zonder nuttige bestemming. De spanning en onrust loopt op."
OPMERKEN ,,Wij mensen hebben een denkend brein, dat altijd bezig is. Het associeert, reageert en is opvallend goed in bedenken wat beter moet, fout kan gaan of nog geregeld moet worden. De kunst is dan niet om het denken uit te zetten, dat lukt je niet. De kunst is om het op te merken en er verder niet in mee te gaan."
UITSTAPPEN ,,In mindfulness gebruiken we daarvoor het beeld van de gedachtentrein. Je merkt ineens dat je ergens bent ingestapt en met hoge snelheid wordt meegenomen. Totdat je het doorkrijgt. Ga niet mopperen op jezelf, maar besef vriendelijk: aha, daar ga ik weer. En dan uitstappen. Je staat weer op het perron en ziet de trein voorbijrazen.
Dan kun je opnieuw kiezen om terug te keren naar het hier en nu. Je voelt je lichaam. Je merkt hoe je zit of staat. Je voelt de adem bewegen en het contact met de grond. En je zegt tegen jezelf: ‘waar mijn voeten zijn, daar ben ik'. Dat haalt je uit het verhaal en brengt je terug in het moment", legt Post uit.
OVERZICHT ,,Twee dingen die hierbij goed helpen, zijn nieuwsgierigheid en labelen (benoemen). Zodra we spanning of weerstand voelen, schiet het brein makkelijk in de overlevingsstand. Dat systeem wil oplossen, controleren, repareren of vermijden. Heel menselijk, maar zelden rustgevend. Nieuwsgierigheid en labelen zetten juist een ander deel van het brein aan: het systeem dat waarneemt, relativeert en overzicht krijgt. Dan vraag je niet meteen: hoe kom ik hiervan af? Maar eerder: wat gebeurt er nu eigenlijk? Waar voel ik onrust in mijn lichaam? Waar zit spanning? Welke gedachte blijft terugkomen? Door je ervaring te benoemen, bijvoorbeeld denken, piekeren, boosheid, teleurstelling of spanning, ontstaat er vanzelf wat meer afstand tot de automatische stressreactie. Je bent dan niet langer de onrust, je merkt onrust op. Je bent niet de gedachte, je merkt de gedachte op.
Dus als je vandaag merkt dat je weer meereist in een gedachtentrein: pauzeer even. Voel je voeten. Adem rustig in en uit. Kijk nieuwsgierig naar wat voorbij komt. Ik ben hier. Ik hoef nergens heen. En bepaal dan hoe je je dag wilt vervolgen. Mindfulness training helpt bij piekeren, stress, concentratie, innerlijke rust en meer plezier in het leven. Nieuwsgierig en wil je eerst kennismaken? Dinsdag 19 mei is er weer een gratis kennismakingsworkshop. [Kijk voor meer informatie in de online agenda.