COLUMN

4 mei 2026 om 11:56

Blikje tonijn 

Willen we niet allemaal vrijheid? Vrijheid om te zijn wie we zijn. Om te doen wat we willen. Om ons leven in te richten zoals wij dat goed vinden. Vrijheid is fantastisch. 

Ik zie me nog staan. Voor een schap met tonijn. We waren net terug in Amersfoort, na een jaar reizen met ons gezin op de fiets. Een jaar lang leefden we redelijk eenvoudig. We gingen van A naar B. Hadden fietsen, een tent, een brandertje, en kookten met wat er verkrijgbaar was. In Turkije kwamen we op een dag maar één winkeltje tegen. Bijna leeg. We kochten eieren, tomaten en wat pasta. Genoeg voor ons avondeten. Er waren ook vriendelijke mensen. We maakten een praatje.

En toen stond ik daar, net terug in Nederland, in een overvolle supermarkt aan het Eemplein. Op zoek naar één blikje tonijn. Ik vond tien soorten. En ik wist het ineens niet meer. Sterker nog: het maakte me verdrietig. Waarom zoveel keus? Is dit waar ik mijn hoofd mee moet vullen? Ik had vrijheid om te kiezen. Maar het voelde… leeg. Mensen zeiden vaak: ‘Wat een vrijheid, zo’n jaar.’ En ja, het is een ongekende luxe: de keuze, de mogelijkheid. Tegelijkertijd was vrijheid ook relatief. Elke dag een slaapplek zoeken, eten regelen, zorgen voor onze kinderen.

Vrijheid is niet vrijblijvend. Nooit. Jouw vrijheid kost misschien wel iemand anders iets. Of het geld dat we uitgaven aan onze reis, hadden we ook ten bate van anderen kunnen besteden.

We verlangen ernaar, die vrijheid. Terecht. Want niemand wil dat een ander bepaalt wat je moet denken. Of hoe je moet leven. Maar ergens onderweg zijn we vrijheid gaan verwarren met: geen verplichtingen, geen afhankelijkheid, geen gedoe. 

Alsof vrijheid betekent dat je niemand nodig hebt. En precies daar gebeurt iets. Vrijheid zonder richting wordt leeg. Vrijheid zonder de ander wordt eenzaam. Vrijheid zonder verantwoordelijkheid wordt vrijblijvend. Dus ja, vrijheid. Graag zelfs. Maar misschien niet alleen de vrijheid om te kiezen. Misschien ook de vrijheid om je te verbinden. Vrijheid om ergens voor te gaan. 

Onze reis werd niet bijzonder door de vrijheid in zichzelf. Maar doordat we hem samen beleefden. Doordat we afhankelijk waren van wat en wie we onderweg tegenkwamen. Doordat we mensen ontmoetten en soms gewoon moesten ontvangen wat er op ons pad kwam. Daar, ergens tussen vrijheid en afhankelijkheid, kreeg het betekenis. Ik denk nog wel eens aan dat schap met tonijn. Aan tien soorten, en toch even niet weten wat te kiezen. Misschien is dat wat ik leerde tussen Turkije en Amersfoort: dat vrijheid niet alleen gaat over kunnen kiezen. Maar over weten waar je bij hoort en waarom je kiest. 

Amersfoorter Jantien van den Brink woont en werkt in het buitenland.