'De sleutel ligt bij verandering van het [onderwijssysteem]'

28 april 2026 om 16:09

Samen met collega Nathalie Pol richtte Cathelijne Nap een kleinschalige BSO op waar ze sinds december 2024 ook een plek bieden aan zogeheten thuiszitters. Twee ochtenden in de week kunnen kinderen die thuiszitten, of dreigen thuis komen te zitten, terecht bij De Schatgravers.  

Nap: „Er is veel pijn bij ouders met thuiszitters. Passend onderwijs lijkt zo mooi, scholen moeten ook aan de wet voldoen, maar al die kinderen die vroeger naar speciaal onderwijs gingen, zitten nu in het reguliere passend onderwijs. Voor een groot deel van deze kinderen zou een andere vorm van passend beter zijn", weet ze uit ervaring. ,,Het was zo droevig voor onze zoon om te zien hoe hij vastliep. Uiteindelijk lukte het met veel moeite om na twee jaar een tussenvoorziening te vinden. De inzet hierbij is herstel." 

,,Het bleek erg lastig om een passende plek vinden voor onze zoon. De plek waarvan wij zeker wisten dat die perfect voor hem zou zijn, had geen contract met MetMaya. Andere plekken waren óf niet passend óf hadden een wachtlijst. Pas na twee jaar ploeteren kwam er eindelijk een mogelijkheid om naar de plek van onze voorkeur te gaan, en inderdaad is dit de plek waar hij het nu heel goed heeft."

SOCIALE CONTACTEN ,,Kinderen missen hun sociale contacten als ze thuiszitten. Ze moeten ergens terecht kunnen om onder andere kinderen te zijn en ervaren dat ze ertoe doen", zegt Nap. ,,Wij dachten twee jaar geleden, wij moeten een BSO gaan opzetten, los van alle instanties. Om te beginnen kunnen kinderen twee ochtenden terecht. Kinderen komen via ouders, maar ook via wijkteams of samenwerkingsverbanden bij ons terecht of in overleg met de school. Zodat ze bijvoorbeeld één keer per week geoorloofd niet naar school hoeven.”

,,Kinderen die uitvallen op school, zowel jonge kinderen als pubers, krijgen op school niet wat ze nodig hebben

,,Kinderen die uitvallen op school, zowel jonge kinderen als pubers, krijgen niet wat ze nodig hebben. Soms zijn het hoogbegaafde kinderen, maar ook kinderen met autisme of een combinatie daarvan. Zij hebben een heel andere aanpak nodig. Inmiddels is er sprake van een groeiend aantal thuiszitters, veel scholen kunnen niet bieden wat deze kinderen nodig hebben.”  

TERUGKEER De kans dat deze kinderen weer terug kunnen gaan naar school acht Nap aannemelijk. ,,Ik acht dat zeker reëel, maar er zijn kinderen die heel veel begeleiding nodig hebben. Er zijn kinderen met schooltrauma. Om zo'n kind weer naar school te krijgen, daar is veel voor nodig, in beginsel traumasensitief onderwijs. Bij ons doen we eigenlijk aan dagbesteding, we zorgen voor een fijne ontspannen plek. Op deze manier blijven ze toch onder de kinderen en raken ze niet geïsoleerd. Dat is beter voor hun (zelf)vertrouwen."

VERANDERING SYSTEEM ,,De plek die wij bieden is natuurlijk niet gratis, maar er zijn toeslagen, pgb of andere financiële mogelijkheden, dat hangt per gezin af. Maar de grote sleutel ligt bij verandering van het hele onderwijssysteem. Het is van de gekke dat wij dit moeten doen en dat dit niet vanuit de overheid komt", aldus Nap.  

Licht dalende wachtlijsten specialistische hulp in Amersfoort
Om de problematiek zo goed mogelijk op te vangen ondersteunt jeugdhulporganisatie MetMaya een aantal scholen met specialistische hulp. De realiteit is dat de wachtlijsten voor specialistische hulp voor kinderen langere tijd eerder groeiden, dan korter werden. Regiogemeenten, MetMaya, wijkteams, huisartsen en het onderwijs namen in juli 2025 extra maatregelen om ervoor te zorgen dat minder kinderen en jongeren op de wachtlijst voor specialistische jeugdhulp terecht komen. Die wachtlijst is inmiddels licht gedaald. In een raadsinformatiebrief van half maart 2026 schetst het Amersfoortse college een voorzichtig positief, maar nog kwetsbaar beeld van de ontwikkelingen in wachttijden voor specialistische jeugdzorg. Bij aanbieder MetMaya is er een dalende trend in het aantal nieuwe aanmeldingen per maand, een stabilisatie van het aantal wachtenden en een lichte (voorzichtige) daling van de gemiddelde wachttijd te zien sindsdien.