Als het aan het gemeentebestuur van Amersfoort ligt, geldt er op termijn geen harde verplichting meer voor de norm van 35 procent sociale woningbouw bij nieuwbouw.
Als het aan het gemeentebestuur van Amersfoort ligt, geldt er op termijn geen harde verplichting meer voor de norm van 35 procent sociale woningbouw bij nieuwbouw. Nieuwsplein33

Nieuw woonbeleid in voorbereiding: minder sociale huurwoningen

17 april 2025 om 12:37 Wonen

AMERSFOORT Als het aan het gemeentebestuur van Amersfoort ligt, geldt er op termijn geen harde verplichting meer voor de norm van 35 procent sociale woningbouw bij nieuwbouw. Er wordt ook ingezet op verkoop van sociale woningen. Dat bleek dinsdagavond tijdens een pittig debat in de raadzaal waar over het voornemen werd gesproken.

door Peter de Langen 

Er moet nieuw woonbeleid komen, dat officieel wordt vastgelegd in een zogenaamd Omgevingsprogramma Volkshuisvesting. Dinsdagavond kregen raadsleden van het college een aantal nieuwe uitgangspunten voorgelegd. Opvallend is, dat een aantal harde eisen nu wordt losgelaten. Geen heel harde verplichting meer voor 35 procent sociale woningbouw en meer ruimte voor verkoop van sociale woningen voor woningcorporaties. Dat is opvallend omdat in de afgelopen 24 jaar het aantal sociale woningen nauwelijks toenam.

In 2019 werd het zogenaamde Deltaplan Wonen door de gemeenteraad vastgesteld. Daarin stonden allerlei voorwaarden die bepalend zijn bij bouwplannen. Een van de meest bepalende was de harde eis dat er per bouwplan 35 procent sociale woningbouw moest worden gerealiseerd. Voor het middensegment kwam daar, als een harde eis, nog een percentage van 20 procent bovenop. In het collegeprogramma én in de prestatieafspraken met de corporaties is afgesproken dat verkoop van sociale woningen niet gewenst is.  

OVERZICHT SOCIALE WONINGBOUW 

Tussen 2017 en 2024 zijn er netto 830 sociale woningen bijgekomen, dus maar ongeveer 120 sociale woningen per jaar. Dat blijkt uit de beantwoording op schriftelijke vragen van Giel van der Steenhoven (raadslid GroenLinks). De reden is dat er veel is gesloopt en verkocht. In 2024 zijn er ongeveer 20.700 sociale woningen op een totaal van 71.400 woningen in Amersfoort.

Er zijn in 25 jaar amper sociale huurwoningen bijgekomen. Volgens www.Amersfoortincijfers.nl daalt het aantal sociale huurwoningen als percentage van de totale woningvoorraad al decennia lang. In het jaar 2000 bestond de voorraad sociale woningbouw nog uit 40 procent. In 2024 is dat nog maar 29 procent. Het percentage van 35 procent wordt dus zeker niet gehaald. In 24 jaar zijn er meer dan 19.700 woningen bijgekomen, maar daarvan zijn er slechts ongeveer 280 sociaal. Hieruit valt ook te verklaren dat de wachtlijst voor een sociale woning blijft stijgen.

Volgens Jan Gerritsjans (raadslid Amersfoort2014) heeft de Alliantie tussen maart en december vorig jaar 85 sociale woningen te koop aangeboden. In de beantwoording op eerdere vragen van het raadslid, gaf de gemeente een aantal van 58 op, waarvan er twaalf zijn verkocht aan zittende huurders. Inmiddels blijkt uit de vervolg beantwoording, dat de woningen die de Alliantie doorverkoopt vanuit koopgarant (een regeling waarbij woningen teruggekocht zijn door de Alliantie op basis van afspraken met de eerste koper) niet doorgeeft aan de gemeente.

Heel opvallend is ook het aantal betaalbare koopwoningen. In 2015 waren dat er nog zo’n 22.500 (35% van de totaal beschikbare koopwoningen) en in 2024 nog maar 4.300, dat is nog maar zes procent van het totaal.

De gemeenteraad wil de komende jaren ongeveer 1.000 woningen per jaar bouwen. Tot nu toe waren daarvan 350 voor de sociale huur. In het nieuwe beleid wordt dat netto nog maar 250. Er wordt ruimte geboden voor het verkopen van 100 sociale woningen per jaar. Wethouder Jeroen Bulthuis vroeg dinsdagavond de raadsleden om zich uit te spreken over veranderingen in het beleid. Dat werd best een pittig debat.

‘DIEP TELEURGESTELD’  

Giel van der Steenhoven (raadslid GroenLinks) liet de wethouder weten het er niet mee eens te zijn. ,,Het coalitieakkoord is duidelijk, daarin is de 35% sociale woningbouw gewaarborgd.”  Over verkoop van sociale huurwoningen was hij nog duidelijker ,,nee, nee!” Ook hier verwees hij naar de afspraken van tussen de coalitiegenoten.

Toen coalitiepartner Wytse Dassen (raadslid D66) liet weten wel te voelen voor de nieuwe plannen, werd hij door Steenhoven op de vingers getikt. ,,Houdt D66 zich wel aan de afspraken?” Het D66-raadslid moest toegeven dat voor deze collegeperiode de afspraken er lagen en dat D66 zich daar aan houdt. Wel wil hij ,,een richting naar 2040 aangeven.”

Hugo Kruyt (fractievoorzitter SP) was ,,diep teleurgesteld in het meest linkse college ooit, het is een knetterrechts verhaal”, en is tegen aanpassingen van het beleid. Opvallend was dat de PvdA, bij monde van fractievoorzitter Rob Smulders, juist liet weten wél akkoord te zijn met de voorgenomen wijzigingen van het beleid. Dat leverde hem een reprimande van Kruyt op: ,,Ik snap niets van de PvdA, zeker niet nu uw beoogde fusiepartner GroenLinks wel standvastig blijft.” 

GEEN GELOPEN RACE 

Meerdere raadsleden bleven kritisch. Jan Gerritjans (Amersfoort2014): ,,Hoe kan je met droge ogen dit beleid verdedigen als de wachttijd voor een sociale woning nog steeds zeven jaar is?” Marcel Koning (ChristenUnie): ,,Ik wil vasthouden aan het coalitieakkoord en sta voor 35 procent sociale woningbouw. Over verkoop van sociale woningen wil ik eerst duidelijkheid over eventuele voorwaarden.” Natanja Vreugdenhil (fractievoorzitter Partij voor de Dieren): ,,Gaat dit wel werken, vooralsnog niet voor, ik wil eerst meer uitwerking zien.”

Alex Engbers (raadslid CDA) wil liever niet praten over percentages, maar wil praten over doelgroepenbeleid. En VVD raadslid Joyce Huurman is vooral bang dat projectontwikkelaars niet voldoende winst kunnen behalen en vindt verkoop van sociale huurwoningen prima voor de doorstroming.

Het is duidelijk geen gelopen race voor de wethouder. Hij slaagde niet echt in zijn verdediging. De raadsleden bleven bij hun mening, maar gaven wel wat ruimte voor een nadere uitwerking. Er zijn ook zorgen die raadsleden hebben over het kunnen maken van afspraken met de corporaties. Bulthuis zei toe om een bijeenkomst te organiseren waarbij de corporaties meer inzicht kunnen geven in hun financiële mogelijkheden.

Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)