Daklozen in binnenstad? Buurt ziet het niet zitten

11 juli 2023 om 22:16 Maatschappelijk

AMERSFOORT Een plan om 25 daklozen te huisvesten aan de Nieuweweg, in de historische binnenstad van Amersfoort, zorgt voor heftige emoties. Ook al is het plan nog pril. Dit bleek bij een bijeenkomst van bewoners, ondernemers en pandeigenaren op dinsdagavond 11 juli.

door Jeroen de Valk

De bijeenkomst zou aanvankelijk plaatsvinden in de aangrenzende horecazaak: het Broodatelier. Maar gezien de enorme belangstelling werd uitgeweken naar de Observant. Daar beantwoordde wethouder Micheline Paffen-Zeenni van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning tal van vragen.

Maar voordat ze daaraan toekwam, was er een duidelijke boodschap van de ongeveer vijftig aanwezigen: we hebben al zoveel overlast van daklozen, dat zal vast meer worden. Dit kan de gemeente ons niet aandoen. De overlast tot dusverre wordt vooral veroorzaakt door verwarde daklozen die in de binnenstad rondhangen. Ze bedreigen de bewoners, lopen naakt rond, vallen in je tuin in slaap en plegen inbraken.

TOT RUST KOMEN

Eén van de omwonenden had een foto van zijn motorfiets; de fietstassen waren ‘aan gort gesneden’ met iets wat een groot mes moet zijn geweest. Eerder waren de spiegels er vanaf getrapt. De politie zou de klachten gewoonlijk voor kennisgeving aannemen. Opgepakte inbrekers zie je twee uur later weer gezellig rondkuieren.

Nadat enkele aanwezigen wat stoom hadden afgeblazen, gaf Paffen tekst en uitleg. De gemeente wil 25 daklozen onderbrengen in één pand, waar ze ieder hun eigen kamer en toilet hebben. Uit ervaring blijkt dat velen daardoor tot rust komen en kunnen doorstromen naar – al dan niet begeleid – wonen. In coronatijd werden hiervoor enkele hotels ingezet; dat pakte goed uit.

RK LIEFDEHUIS

De hoop is dus dat in de toekomst de overlast door daklozen zal verminderen door ze een eigen kamer te geven. Nu moeten velen zich nog behelpen met de slaapzalen aan het Smallepad; dat zorgt maar voor onrust. Ze kunnen daar bovendien alleen ’s nachts verblijven en zwerven dus overdag door de stad.

Maar zekerheid is er niet. Ook is het onduidelijk óf de opvang op de beoogde plek zal komen. Het gaat om de Mariënweerd, een waarlijk monumentaal herenhuis – eigenlijk vijf woningen – op het adres Nieuweweg 4. Het dateert van de negentiende eeuw. Het wordt aangeboden door de Stichting Rooms-Katholiek Liefdehuis; die is eigenaar van het pand en wil het een maatschappelijke functie geven.

LEGER DES HEILS

De reactie was van b & w: dank voor uw aanbod, want dit kan zijn wat we zoeken. Een plek voor 25 daklozen met eigen kamers in de binnenstad. Veel daklozen hangen daar namelijk rond, ze zijn er niet weg te krijgen.

Maar Paffen wil natuurlijk eerst het pand laten onderzoeken en spreken met de raad en de buurt. Ook gaat er deze maand een oproep de stad in: zijn er meer huiseigenaren die iets bruikbaars in de aanbieding hebben? In september zouden de aanbiedingen binnen moeten zijn. Het gaat steeds om ruimtes op maximaal vijfhonderd meter van de binnenstad of het Centraal Station, want dat zijn de gebruikelijke hangplekken.

Aan de Nieuweweg is ook een tuin, waar de bewoners zich kunnen verpozen. De entree moet aan de tuinzijde komen, zodat de bewoners niet pal voor de deur gaan hangen. Het Leger des Heils gaat de zorg op zich nemen.

37 % MOGELIJKE OVERLAST

De wethouder zei desgevraagd dat Amersfoort per jaar gewoonlijk totaal 180 daklozen kent. Er is een constante doorstroming naar klinieken, al dan niet begeleid wonen en andere gemeenten. Van de Amersfoortse populatie behoort 37 procent tot mensen met een ‘complexe problematiek’; denk aan psychische problemen, een verslaving of een crimineel verleden. Een deel hiervan zorgt voor de overlast. De overigen zijn vooral economisch daklozen; denk aan vaders die na een scheiding opeens niet meer thuis kunnen wonen. 

Uiteraard werd voorgesteld om een scheiding aan te brengen; laat die economisch daklozen maar komen naar de Nieuweweg, daar hebben we vast geen hinder van. Paffen wil dit overwegen, maar zei wel dat de opvangplek een soort inloophuis moet zijn waar niet direct aan de poort word geselecteerd, zo dat al mogelijk is. ,,Iedereen verdient een bed.’’ Het is wel de bedoeling dat het verblijf hier niet langer wordt dan noodzakelijk. Na enige tijd worden mensen doorverwezen naar andere opvang of (begeleid) wonen.

VOOR DE RECHTER

Een voorstel om de hier onder te brengen 25 personen meer te spreiden over de stad, werd vooralsnog afgewezen door de wethouder; dat zou veel extra inzet kosten van beveiligers en begeleiders. Een ander voorstel was, om uit te wijken naar het mislukte winkelcentrum Amicitia. Maar dat zou niet geschikt zijn voor bewoning.

Mocht de gemeente kiezen voor de Mariënweerd, ondanks eendrachtig verzet van de buurt, dan kan de kwestie in het uiterste geval voor de rechter worden gebracht. Die moet dan beoordelen of het besluit op de juiste gronden is genomen.