Laura van der Heijden over topsport: ‘Op de belangrijke momenten blijf ik áltijd rustig’

2 oktober 2022 om 08:30 Mensen

In een serie artikelen spreken we sporters en coaches over de invloed van topsport op de mentale gesteldheid. Handbal-international Laura van der Heijden (32) is haar hele carrière mentaal stabiel gebleven, totdat ze twee jaar geleden te maken kreeg met een droevige gebeurtenis in de familie.

,,Ik heb toen serieus getwijfeld om te stoppen. Zoals bij elke sport is ook in handbal het mentale gedeelte van groot belang. Omgaan met druk, dat is natuurlijk een van de grote thema’s binnen topsport. Zowel bij het nationale team als bij mijn clubs is daar altijd genoeg aandacht voor geweest. Je kunt terecht bij sportpsychologen. En er worden bij het Nederlands team bijvoorbeeld groepssessies georganiseerd. Dan doe je bijvoorbeeld ademhalingsoefeningen, waar je tijdens wedstrijden op kon terugvallen. Ondanks dat ik bij verschillende sportpsychologen terecht kan, heb ik het nooit nodig gehad. Ik ben van nature een rustig persoon. Het is aan anderen om mij ‘stabiel’ te noemen, maar ik kan me niet herinneren dat ik ooit extreem last van spanning heb gehad. Ik weet wat er van me verwacht wordt, ken m’n taken in het veld en zorg vooral dat ik me goed voorbereidt. Op de belangrijke momenten blijf ik áltijd rustig. Daar zit gek genoeg zelfs mijn valkuil: dat ik niet te veel in mezelf keer, en weinig meekrijg van m’n omgeving. Het is ook niet handig als je aanwijzingen van medespeelsters of coaches mist.”

WERELDTITEL IN JAPAN ,,Een van de hoogtepunten in mijn carrière is het behalen van de wereldtitel in Japan in 2019. Als je het over het mentale deel hebt, dan waren we daar op ons allerbest. We waren al een tijd in Japan om ons rustig voor te bereiden. Tijdens het toernooi zelf speelden we niet eens goed. We verloren zelfs wedstrijden, maar lieten ons geen enkele keer gek maken. Zelfs voor de finale tegen Spanje niet. We straalden zóveel zelfvertrouwen en rust uit. Natuurlijk voelde ik voorafgaand aan de wedstrijd de nodige spanning, maar ik kon er prima mee omgaan, ondanks dat ik wist dat de nodige camera’s op ons gericht waren.

Qua voorbereiding op belangrijke wedstrijden zit er een groot verschil tussen mij en sommige teamgenoten. Ik wil zelf van tevoren niet te veel bezig zijn met de wedstrijd, terwijl anderen er juist non-stop over wilden praten. Als het dichterbij komt, dan ga ik vol in de focus. En vlak voor de wedstrijd, in de kleedkamer, maken we onszelf écht klaar met z’n allen. Bijvoorbeeld door harde muziek aan te zetten.”

Het was een hele heftige periode, een periode waarin ik ook serieus twijfelde of ik wel door wilde gaan

NOODLOT ,,Het was sowieso een periode waarin alles vanzelf ging. Als je in een flow zit met je team en successen behaalt, gaat alles natuurlijk makkelijker. Sportief én privé heb ik lange tijd alles goed op orde gehad. Na het WK in Japan kon het niet meer stuk. Totdat een jaar later het noodlot toesloeg en mijn broertje Luc overleed. Dat is het absolute dieptepunt in mijn leven. Ik ben toen anderhalve maand niet bij mijn club in Hongarije geweest. Het was een hele heftige periode, een periode waarin ik ook serieus twijfelde of ik wel door wilde gaan. Het had allemaal even geen zin meer, ik was het plezier volledig kwijt, kon het ook niet meer met mijn broertje delen. Daar kwam ook nog eens bij dat ik terug moest naar Siofok, een eind bij mijn familie vandaan.

Uiteindelijk is het me toch gelukt om het vuur terug te krijgen. Dat begon tijdens trainingen, waarin ik langzaamaan weer iets voelde loskomen. Niet veel later maakte ik de transfer naar een club in Duitsland, om iets dichter bij huis te zijn. Het ging steeds beter met me. Maar ook in die periode heb ik ook geen professionele hulp ingeschakeld. Ik los graag m’n problemen zelf op. En ik heb veel gesproken met mijn familie. Dat werkt voor mij het beste.”

Artikel gaat verder onder de afbeelding. 

,,Vlak voor de wedstrijd, in de kleedkamer, maken we onszelf écht klaar met z’n allen. Bijvoorbeeld door harde muziek aan te zetten.” (Eigen foto)

LAATSTE HOOFDSTUK ,,Na een mooie periode in Duitsland, is nu het laatste hoofdstuk in mijn carrière aangebroken. Ik heb net voor twee jaar getekend bij Chambray Touraine in Frankrijk. Het was altijd mijn droom om hier te spelen. Ondanks dat ik tevreden ben met wat ik allemaal bereikt heb, kijk ik ook met een schuin oog naar de Olympische Spelen in Parijs. Dat zou natuurlijk fantastisch zijn, om met mijn derde Olympische Spelen af te sluiten. Denken aan stoppen, maakt mij absoluut niet droevig. Buiten dat ik aan mijn lichaam voel dat de jaren beginnen te tellen, weet ik dat er nog een mooi leven na het handbal in het verschiet ligt. Ik ben bezig met een studie, Engelse vertaler. Ooit wil ik graag boeken vertalen. Maar eerst nog even vol gaan voor het handbal. Mentaal ben ik daar helemaal klaar voor.” 

Serie: de mentale kant van topsport
In een serie artikelen onderzoekt journalist Pascal Lemaire voor welke mentale uitdagingen topsporters en topcoaches komen te staan in hun carrière. Het onderwerp stond vorig jaar hoog op de agenda, nadat topatleten als Simone Biles en Naomi Osaka zich uitspraken over hun persoonlijke situatie.

We interviewen topsporters afkomstig uit Amersfoort, Nijkerk en Leusden. Hoe mentaal is topsport? Hoe komen geestelijke problemen tot uiting? Waar ligt voor sporters het breekpunt? Had de coronapandemie een grote invloed? Wat zijn tips voor preventie, en wat kan de maatschappij betekenen?
Kijk ook op het online platform De Mentale Kant.

door Pascal Lemaire