Gemeenteraad moppert over stijging kosten stadhuis

29 september 2022 om 17:15 Politiek

AMERSFOORT Het nieuwe stadhuis wordt zo’n tien procent duurder, zoals al eerder in deze kolommen werd gemeld. Geen 108 maar 118 miljoen. De stad zou daarmee een pracht van een stadhuis krijgen. Maar het was te voorzien dat de gemeenteraad met deze kostenstijging niet meteen enthousiast instemde.

De reacties bij een eerste, informerende bijeenkomst varieerden van voorzichtig-kritisch tot scherp-afkeurend. Dat laatste gold in ieder geval voor de meest linkse en de meest rechtse partijen van de raad: SP en Amersfoort Voor Vrijheid.

Die hielden een gebroederlijke protestactie op de plek waar het nieuwe complex moet verrijzen: het trapezium, het driehoekige terrein tussen het Eemplein en het Centraal Station. De fractievoorzitters zaten er grimmig op een aantal jute zakken met het euro-logo. Ze willen ‘geen paleis voor politici’ en pleiten voor een referendum, zodat de burger zich kan uitspreken.

In de raadszaal bleven zulke kreten meestal achterwege; de politici zochten de nuances. Die waren er ook, al was het maar omdat het ontwerp eerst in geuren en kleuren werd toegelicht door Kraaijvanger Architects. Iedereen moest toegeven: een ontwerp om te zoenen.

OVERDEKTE BINNENPLAATS Een publieksvriendelijk gebouw waar je nooit naar de entree hoeft te zoeken. Voorzien van een indrukwekkend atrium, ofwel een overdekte binnenplaats. Regenwater wordt opgevangen. De raadszaal wordt licht en opvallend, en zal de uitstraling krijgen van de belangrijkste ruimte van het geheel.

Het belangrijkste is: het complex wordt energieneutraal, wat betekent dat het evenveel energie opwekt als verbruikt. Er komen zonnepanelen op het dak en langs de gevel. Als het atrium te warm dreigt te worden, kan de overtollige warmte elders worden gebruikt. Tegelijkertijd komt er huur binnen van enkele ‘sociale partners’ die ook in het complex worden ondergebracht: het UWV, Stadsring51 en Indebuurt033.

VAN 75 NAAR 108 NAAR 118 MILJOEN De globale prijs van 118 miljoen is berekend aan de hand van de verwachte ontwikkelingen in de komende paar jaar. Als de inflatie toeneemt, stijgen de prijzen van materiaal en personeel. Als er een recessie komt, kunnen die dalen. Aan de slag dus; met langer wachten wordt de onzekerheid over de kosten alleen maar groter. Een aanpassing van het ontwerp kost bovendien miljoenen meer en zorgt voor een vertraging van zeker een half jaar. Al die tijd moeten ook de hoge energietarieven van het huidige, verouderde complex worden doorbetaald.

Maar toen kwamen de kritische vragen. Kan dat niet wat minder luxe? Kunnen er niet minder vierkante meters worden aangelegd, waarna de publieksdiensten in bijvoorbeeld de voormalige rechtbank worden ondergebracht? En in hoeverre is die 118 miljoen realistisch? Een jaar terug werd gesproken over 108 miljoen en in 2019 over 75. Eerder ging de discussie over een verbouwing van het huidige complex. Daarvan liep de prijs op van 33 naar 50 miljoen.

‘GEEN GOUDEN KRANEN’ Is er een Plan B als aannemers zeggen: daar doen we het niet voor? Daarbij verwees Noëlle Sanders (Beter Amersfoort) naar de westelijke rondweg. Ook die werd steeds duurder, totdat de raad besloot er maar van af te zien. Rob Smulders (PvdA): ,,We zijn bang dat echt tien miljoen niet voldoende zal zijn en er bij de aanbesteding, volgend jaar, minimaal 15 tot 20 miljoen bij komt.’’

Bij de beantwoording van de vragen viel op dat wethouder Micheline Paffen, haar adviseurs en de architecten de nadruk legden op het plan als geheel. Het bleek moeilijk om te discussiëren over onderdelen van het plan waarop wellicht kan worden bezuinigd. Kraaijvanger Architects benadrukte dat het geen stadhuis met ‘gouden kranen’ wordt. Het bureau kreeg een aantal opdrachten mee - waaronder de energieneutraliteit - en toen kwam dit eruit. Het is ‘sober en doelmatig’.

Raadsleden bleven mopperen; onder meer over een trap aan de buitenzijde, die leidt naar de vierde verdieping, en een daktuin. Menno Fousert (Amersfoort2014) - zelf overdag actief bij een advies- en ingenieursbureau - vond: ,,Laat die daktuin maar zitten!’’ Het laatste woord is hierover nog lang niet gezegd.

door Jeroen de Valk