Expo 'Schurend paradijs' tot 3 juli in Elleboogkerk

28 februari 2022 om 09:50

AMERSFOORT In het kader van de tentoonstelling ‘Schurend Paradijs’ (tot en met 3 juli) hebben de muren van de Elleboogkerk een radicale gedaanteverandering ondergaan. In gesprek met de kunstenaar, Gijs Frieling (55).

Paul van der Harst

,,We hebben hier met twintig mensen een maand lang aan gewerkt. Professionele schilders hebben een groep studenten bijgestaan om samen dit werk te maken. Daarom zie je ook verschillende handschriften in het werk. 'Schurend paradijs’ verwijst voor mij naar het feit dat het paradijs er niet meer is en ook niet meer terug zal komen. Die onschuld is er niet meer. We leven in een tussenfase, dat is dramatisch, schurend.”

Dit is in het werk in drie lagen gesymboliseerd, vertelt Frieling. ,,Onder is een doorlopende weergave van Hades, de onderwereld, donker, de mensen in grotten, in afgeslotenheid, alleen met hun beeldscherm. Het groene licht van het scherm is het enige licht dat hen beschijnt. Dat beeld komt uit de film The Matrix, waarin het lichamelijke in zekere zin is losgekoppeld van het geestelijke. Wat in de geest gebeurt, heeft niets meer met het lichaam te maken, het lichaam is ingekapseld. De geest leeft in een imaginaire wereld. Dat zie ik vandaag ook terug in hoe wij leven. Wij zijn geroepen om in ons lijf, in de eenheid van lichaam en geest het goede leven te leven. Belichaming is essentieel, het gevaar is dat we het materiële en het spirituele uit elkaar trekken.”

De tweede laag beeldt onze dromen uit. ,,Wat zijn je idealen, wat is je droom en hoe word je die persoon? Dat is het gesprek met de schilders aan dit werk. Hun ideale persoon hebben ze groot uitgebeeld in de tweede laag. Het is allemaal heel divers, want ieder beziet dat uit een ander perspectief. Het is niet of het een of het ander. Niet schepping óf evolutie. Ons denken is een instrument, maar we moeten niets vastleggen. Die speelsheid zie je hier, de één schildert een ridder, de ander een dansende vrouw in een zomerse jurk, een halfnaakte natuurmens naast een bruidspaar. Bovenaan zie je namen van geliefden die we moeten missen. Zij zijn er ook nog bij, zij doen ertoe.”

In het koor van de kerk is een lam is geschilderd, waarvandaan ‘stromen levend water' vloeien. ,,Het is natuurlijk een verwijzing naar het lam uit het Bijbelboek Openbaring. Daarbij zijn kleurvlakken aangebracht verwijzend naar een ontwerp van een huis van Theo van Doesburg, de gangmaker van De Stijl die veel contact had met Piet Mondriaan. Er moet een nieuw ‘huis' worden gebouwd. Een verwijzing naar het Nieuwe Jeruzalem. Een tekst boven in het koor, als centrale thematiek: ‘het is alles één grote eenheid', een uitspraak van Mondriaan.