Het corona-virus is een belangrijke oorzaak van de aanzienlijke ‘oversterfte, waar we mee te maken hebben. Er zijn deze maanden aanzienlijk meer overledenen te betreuren, dan normaal. ,,Het gekke is dat we juist nu minder aanvragen krijgen voor steun aan mensen in de laatste fase van hun leven’’, zegt  Yardena Vermaat, coördinator van Proxima Terminale Zorg. Ze noemt het ‘het gewone sterven’. ,,Het lijkt wel of mensen denken dat onze vrijwilligers niet beschikbaar zijn. Zoals in andere sectoren. Maar het tegendeel is het geval!’’

WAARDIG De organisatie waarvoor Vermaat werkt, Proxima, levert onder meer in de gemeenten Amersfoort en Leusden vrijwillige zorg voor mensen in de laatste fase van hun leven. ,,Mensen willen toch het liefst thuis zijn, thuis sterven’’, legt Yardena uit. ,,Door de inzet van onze vrijwilligers kunnen we in veel gevallen ook realiseren dat stervenden de liefdevolle aandacht en zorg krijgen die nodig is om waardig afscheid te nemen van het leven.’’

,,Onze vrijwilligers doen in veel gevallen hetzelfde als de mantelzorger’’, zegt Vermaat.  Mantelzorgers zijn -vaak- familieleden van de patiënt die allerlei voorkomende karweitjes doen om het huishouden draaiende te houden. ,,Maar mantelzorgers zijn niet vanzelfsprekend de hele dag beschikbaar. Velen hebben een baan, een eigen huishouden. En we zien in deze fase dat mensen weer vaker naar hun eigen werkplek gaan. Er is dus minder tijd om mantelzorg te bieden.’’

WAKEN Daar kunnen de vrijwilligers van Proxima -de enige organisatie in de regio die deze zorg biedt- hun nut bewijzen. ,,Zij zijn er bijvoorbeeld om te waken bij de patiënt die naar verwachting niet lang meer te leven heeft. Om aan de ene kant de mantelzorger te ontlasten, maar óók om die laatste dagen of uren bij de cliënt te zijn.’’

Verder doen de vrijwilligers vooral zaken die de mantelzorgers normaal gesproken ook oppakken. ,,Mondzorg, tillen en verplaatsen van bed naar de stoel, eten en drinken geven, rolstoel wandelen, de krant voor lezen, medicijnen aanreiken in de hand, hulp naar toiletgang als iemand nog mobiel is. Dat soort dingen doet de vrijwilliger’’, licht Vermaat toe. ,,Onze vrijwilligers kunnen er zijn als de mantelzorger of de thuiszorg afwezig zijn.’’

HOSPICE Proxima begon op initiatief van een aantal mensen in de Lopikerwaard. Inmiddels is de organisatie in 11 gemeenten actief. In Nieuwegein exploiteert Proxima daarnaast nog een hospice met vier bedden. 

In de regio Amersfoort-Leusden kan Proxima terugvallen op 16 vrijwilligers. ,,Wij streven ernaar dat een patiënt met één, hooguit twee vrijwilligers te maken krijgt. Daarnaast proberen we cliënt en vrijwilliger zo goed mogelijk te ‘matchen’. Het moet wel passend zijn, er is een ‘klik’ nodig’’, zegt Vermaat. ‘Passend’ kan betekenen dat iemand sterk genoeg moet zijn om een cliënt op te kunnen tillen, als dat nodig is. ,,Maar gespreksstof die overeenkomt is ook belangrijk’’, voegt Yardena daar aan toe. 

CORONA Ironisch genoeg zijn corona-patiënten uitgesloten van de vrijwillige terminale zorg. Althans, als het om fysiek bezoek gaat. ,,Daar hebben we bewust voor gekozen’’, zegt Vermaat. ,,De meeste vrijwilligers zijn 55+ en hun veiligheid staat voorop. Bovendien zouden we vrijwilligers die corona-patiënten bezoeken nergens anders meer kunnen inzetten. Onze vrijwilligers kunnen daarentegen wel contact hebben met de mantelzorgers van corona-patiënten. Via de telefoon, bijvoorbeeld.’’

door Daan Bleuel

Belangstellenden kunnen voor meer informatie contact opnemen met Yardena Vermaat: Mobiel: 06-28452907, e-mail: y.vermaat@proxima-terminalezorg.nl.