Vier jaar geleden vond er ‘een ramp’ plaats in de Nijkerkse polder, anders kan Ton Bokkers (68) het niet omschrijven. Polder Arkemheen was dat jaar een luilekkerland voor vossen, die ervoor zorgden dat de weidevogels dat jaar praktisch geen jongen grootbrachten. Maar daar heeft Bokkers, zelf woonachtig op een woonboerderij middenin de polder, samen met een groep natuurliefhebbers een stokje voor gestoken: een raster om te voorkomen dat het roofdier toegang heeft tot het grote broedgebied.

De redactie selecteert voor u wekelijks een aantal aansprekende en belangwekkende verhalen uit de regio.

Onlangs ging Bokkers, met nog een handvol vrijwilligers, voor het derde jaar op rij een dergelijk raster plaatsen. ,,De eerste twee jaren was het echt een succes, er was nauwelijks sprake van ‘predatie’ van de vos. Hermelijnen, bunzingen en roofvogels kunnen we niet weren, maar de vos is toch echt de grootste predator in dit gebied en door die te weren, hebben de vogels vorig jaar een heel goed jaar gehad.’’

Artikel gaat verder onder foto van Ton Bokkers.

Bokkers doet er, samen met de boeren in de polder en zo’n veertig vrijwilligers, alles aan om de polder tussen Bunschoten en Putten zo aangenaam mogelijk te houden voor weidevogels. Het beschermen van de vogels en de natuur gebeurt vanuit twee collectieven: Coöperatief Agrarisch Natuurcollectief Veluwe en de Stichting BAO (biotoopverbeterinig agrarisch overleg). Vanuit deze collectieven wordt er overheidsgeld verdeeld onder de boeren in de polder om de natuur te beschermen.

Je hebt gebieden als deze polder heel hard nodig, anders is er geen plek meer voor deze vogelsBokkers, die het vrijwilligerswerk coördineert voor de polder Arkemheen, legt het versimpeld uit: ,,Boeren maken contracten met deze stichtingen. Daarin worden beheereisen vastgelegd. Dat zijn strenge eisenpakketten. Het gaat over maaibeleid van de kanten, tot weidevogelbescherming. De belangrijkste eis is de uitgestelde maaidatum. Binnen de polder zijn er verschillende soorten reservaten en voor alle soorten reservaten gelden weer andere beheereisen. De boeren in deze polder krijgen dus geld voor natuurbescherming, maar ze verdienen er niks aan. De boeren hier zijn ook echt natuurliefhebbers. Dat moet ook wel, want er wordt veel van ze gevraagd. Je moet er wel achter staan.’’

Artikel gaat verder onder de foto van de vrijwilligers aan het werk in de polder.

Omdat de vogels nu beginnen met broeden, kan er voorlopig niet gemaaid worden in de polder. Dat mag pas weer vanaf 15 juni, een ruime maand nadat andere boeren hun eerste snede gras van het land halen. Bokkers: ,,En het kan zelfs zo zijn dat de boeren op 15 juni nog niet kunnen maaien, omdat er nog jonge vogels in het land zitten. Dat willen de boeren zelf ook echt niet. Ik word vaak rond die tijd gebeld of ik even wil kijken of er nog jongen in het land zitten. Als de vogels nog niet ‘vlieg vlug’ zijn, wordt er nog niet gemaaid. Voor het verder uitstellen van maaien worden de boeren financieel gecompenseerd, want hoe langer je wacht met maaien, hoe minder het gras waard is.’’

Er zijn wel wat plekken in de polder waar al voor 15 juni gemaaid kan worden, maar ook op die weilanden worden de weidevogels beschermd. ,,Een groep van zo’n veertig vrijwilligers zoekt in het voorjaar naar nesten in de weilanden. Waar een nest zit, wordt een stok geplaatst zodat boeren daar omheen kunnen maaien. De komende maanden zijn die vrijwilligers daar echt druk mee.’’

Artikel gaat verder onder de foto van een vrijwilliger aan het werk in de polder.

Bokkers is vanwege zijn letterlijk centrale plek in de polder (hij woont aan Nekkeveld) een centraal figuur in de bescherming van de weidevogels in polder Arkemheen. En die bescherming door mensen is keihard nodig. ,,In deze polder staan de weidevogels centraal en dit soort gebieden is essentieel. Neem de grutto, dat is de nationale vogel. Ongeveer 80 procent van de Europese grutto’s komt uit Nederland, maar de aantallen nemen schrikbarend af, en dat geldt voor eigenlijk alle soorten weidevogels. De meeste boeren buiten de polder letten echt wel op dat ze geen nesten wegmaaien, maar met die grote machines zie je een nest snel over het hoofd en gebeurt het toch. Je hebt gebieden zoals deze polder dus heel hard nodig, anders is er geen plek meer over voor deze vogels.’’

door Paul Nolens

ARJEN GERRITSMA
Foto: ARJEN GERRITSMA
Een groep vrijwilligers beschermt de broedende weidevogels tegen vossen. (Foto van voor de coronacrisis).