Jeroen de Valk

De lezer denkt nu misschien: nou en? Zijn we niet al druk genoeg met de corona-ellende? Inderdaad: dit bezwaarschrift staat daar los van. Niettemin. Er komt een dag dat het leven zijn dagelijkse loop herneemt. Stel dat we eindelijk weer onbekommerd over straat lopen en denken: hé, dit had toch niet moeten gebeuren, en dat ook niet en dat ook niet. Zaken zijn onherstelbaar beschadigd. We lieten het gebeuren toen we wat anders aan ons hoofd hadden.

Het lijkt erop dat de gemeente de eigen voorschriften met voeten treedtDaar komt bij, dat de gesignaleerde opschudding rond die bomen en dat groen typerend is voor iets wat zich vaker afspeelt. Namelijk: beslissingen van de gemeente die worden doorgeduwd, ondanks rationele tegenwerpingen. Het college en het ambtenarencorps lijken daar soms doof voor te zijn. Menigeen laat het moede hoofd hangen en ondergaat allerhande maatregelen en ingrepen als een soort noodlot. Iets waar toch niets aan te doen is. Anderen - burgers én politici - laten luidkeels van zich horen. Maar wordt er wel geluisterd?

[MUSEUM] Neem de westelijke rondweg, waarvan de noodzaak niet alleen door klagende omwonenden, maar ook door deskundigen wordt bestreden. Zij wezen op de aanwezigheid van dassen in het plangebied. Het aantal verkeersbewegingen, dat in de toekomst veel lager zou uitvallen dan verwacht. De kap van duizenden bomen. Intussen gaan de werkzaamheden door.

Nog krasser is de MOA-kwestie, ofwel de perikelen rond Museum Oud Amelisweerd. Een museum in Bunnik dat miljoenen kreeg uit Amersfoort. Vanaf dag één was duidelijk dat de rekeningen niet  konden worden betaald. Toch bleef het jarenlang geopend, onontkoombaar afstevenend op een faillissement. De gemeenteraad werd geruststellend toegesproken: er was niets aan de hand.

[ONDERZOEKEN] Een onderzoek naar dit debacle vindt de gemeente niet nodig. Er werden wél twee onderzoeken uitgevoerd naar de toekomst van het Rietveldpaviljoen. En dat terwijl er sinds een half jaar een goed lopend fotomuseum is gevestigd, geheel gerund door vrijwilligers. Het college liet weten dat het - na deze twee onderzoeken dus - ook nog eens een 'kwartiermaker' wil aanstellen om zich te bekommeren over het kennelijk wegkwijnende paviljoen. Voor hem of haar is 60 á 70.000 euro terzijde gelegd.

De toon is rustig, de mededelingen zijn feitelijk en de gemeentelijke veronderstellingen worden één voor één met engelengeduld onderuit gehaaldTerug naar de bomen en de groenstroken van het Bergkwartier. Het bezwaarschrift is opgetekend door een werkgroep onder leiding van Dick Haver Droeze. Hij is behalve wijkbewoner ook al bijna veertig jaar mede-eigenaar van een aanzienlijk bureau voor tuin- en landschapsarchitectuur. Uit de lange brief blijkt dat hij zowat alle hoofdstukken en paragrafen van de gemeentelijke papierwinkel heeft uitgeplozen.

[ENGELENGEDULD] De toon is rustig, de mededelingen zijn feitelijk en de gemeentelijke veronderstellingen worden één voor één met engelengeduld onderuit gehaald. Ook melden Haver Droeze cum suis dat zij al herhaaldelijk van zich hebben laten horen; eerst met mailberichten, toen op een inloopavond en nu dus met dit bezwaarschrift. Intussen davert de trein verder, onverstoorbaar. Als het noodlot.

De gemeente wil het riool en de bestrating herzien; hiertoe zouden vele bomen moeten verdwijnen, waaronder 67 Japanse kersenbomen op de Borgesiuslaan. De wortels zouden de stoeptegels omhoog drukken. Volgens het bezwaarschrift is een 'verticaal wortelscherm' genoeg om overlast van de wortels tegen te gaan. Aardig detail: de door de gemeente gesignaleerde tegels bestaan niet. Je hoeft alleen maar naar Google Earth te surfen om te zien dat hier uitsluitend asfalt en gras liggen.

[SPEKGLAD] Een deel van de straten zal worden voorzien van een soort baksteen dat volgens Haver Droeze 'bij opvriezen spekglad' wordt. En weer een deel van die bakstenen is rood, hetgeen 'volstrekt detoneert' met de omgeving.

Het uitbreiden van het aantal parkeerplaatsen, zo schrijven de bewoners, zou ten koste gaan van de groene stroken op de straten. Van die stroken wordt in de nachtelijke uren dankbaar gebruik gemaakt door dassen, vossen en eekhoorns.

Het beeld ontstaat van een stadhuis met ambtenaren die ijzerenheinig hun eigen gang gaanMaar daar blijft het niet bij. Het Bergkwartier is in 2007 aangewezen als Beschermd Stadsgezicht. De daarbij horende voorschriften zijn terug te vinden in het Bestemmingsplan Berg, dat werd opgesteld in 2015. Een bijzondere rol is weggelegd voor de Frisia-buurt; een drietal monumentale straten, waaronder de Borgesiuslaan. De omwonenden wijzen ook op de Groenvisie, een ambitieus document vol voornemens voor het stedelijke groen. Kortom: het lijkt erop dat de gemeente de eigen voorschriften met voeten treedt.

[IJZERENHEINIG] Het bezwaarschrift wordt op 20 april besproken in stadhuis. Het is uiteraard mogelijk dat deze datum wordt uitgesteld, of dat de betrokkenen op afstand overleggen; skype bijvoorbeeld. Hoe dan ook zou de gemeente de input van Haver Droeze mogen beschouwen als een gratis advies van een deskundige bij uitstek. Eens wat anders dan een rapport van een duur extern bureau dat weer eens het wiel moet uitvinden.  

Het beeld ontstaat van een stadhuis met ambtenaren die ijzerenheinig hun eigen gang gaan. Dat beeld strookt met wat raadslid Hans van Wegen (BPA) al járen roept: de 'ambtelijke top' - zeg maar hoge ambtenaren met leidinggevende functies - woont buiten de stad. Die stapt aan het eind van de werkdag 'op het vouwfietsje naar het station'. Een onderzoek van het digitale magazine De Stadsbron uit september 2018 wees uit dat twee derde inderdaad elders woont.

[SCHUURTJE] Onder zulke omstandigheden kan het voorkomen dat externe onderzoekers worden ingehuurd voor een museum dat allang floreert. Dat met Amersfoorts geld in een andere gemeente een museum wordt geopend dat al vanaf dag één ten dode is opgeschreven. Dat er opeens stoeptegels blijken te liggen op het asfalt van de Borgesiuslaan.

En: dat de gemeente een omgevingsvergunning opstelt waarvan de inhoud in flagrante tegenspraak is met wat de gemeenteraad in de loop van vele jaren overleg heeft besloten. (Vergelijk dat eens met wat de gemiddelde burger over zich heen krijgt als het schuurtje ook maar een decimeter te hoog is.) Laten we niet als verlamd aan de kant staan Laten we waakzaam blijven. Ook in tijden van corona.

Jeroen de Valk
Foto: Jeroen de Valk
Bewoner en architect Dick Haver Droeze strijdt voor het behoud van zijn wijk.